Kỹ thuật Nuôi chim cút

Chim cút thuộc họ chim trĩ, chúng có cánh ngắn, tròn nên bay kém, chân to, khỏe, móng cùn, mỏ ngắn thích nghi với việc bới đất tìm thức ăn. Hiện nay có nhiều giống cút được nuôi ở Việt nam như cút Pharaoh, cút Virginia (Mỹ), cút giống Anh,…nhưng chủ yếu là giống Nhật vì cho sản lượng thịt và trứng cao, thời gian khai thác dài, khả năng kháng bệnh cao, cút mái đẻ khoảng 300 trứng/năm.

Chim cút là loài rất dễ nuôi, có thể thích nghi với tất cả vùng miền ở Việt Nam, có 2 hình thức nuôi phổ biến hiện nay là nuôi thả vườn và nuôi nhốt. Nuôi chim cút có thuận lợi là vốn đầu tư ít, không cần nhiều diện tích để xây chuồng trại, thời gian để có sản phẩm bán ra thị trường nhanh, nuôi cút thịt sau 30 ngày, cút đẻ 42 ngày. Sản lượng trứng đạt từ 260 đến 270 trứng/mái/năm.  Do đó, nhầm mục đích tạo đa dạng sản phẩm nông nghiệp trong chăn nuôi, tăng cường nguồn thu nhập cho bà con nông dân, Trung tâm Khuyến nông Thành phố gửi đến bà con Kỹ thuật nuôi chim cút thương phẩm.

1. Chuồng nuôi

Chim nuôi theo hình thức nhốt lồng, cần đảm bảo tuân thủ các yêu cầu như sau:

Nhiệt độ: Chuồng úm cút non duy trì nguồn nhiệt từ 24 – 35⁰C, với chim cút trưởng thành thân nhiệt thường cao hơn nên sẽ giảm xuống ngưỡng 18 – 25⁰C.

Độ thoáng: thuận tiện cho việc vệ sinh, dọn chuồng

Độ yên tĩnh: Các tác động từ ngoại cảnh như âm thanh, ánh sáng,.. dễ khiến chim cút bị ảnh hưởng. Từ đó, yêu cầu chuồng nuôi phải được thiết kế ở một khu vực riêng biệt, hạn chế tác động từ ngoại cảnh và duy trì khoảng cách hợp lý với khu vực sinh hoạt của con người.

Độ an toàn: Có rất nhiều yếu tố gây nguy hại đến chuồng nuôi như rắn, rết…vì thế, chuồng chim cút thường được thiết kế cao ráo, khép kín để đảm bảo sự an toàn cho chim cút cũng như trứng chim cút.

– Nuôi nhốt lồng : (là hình thức nuôi phổ biến nhất hiện nay) quy mô nuôi vừa phải, áp dụng cho mô hình nuôi cút thịt hoặc cút đẻ. Chuồng được gia công toàn bộ bằng khung thép hoặc bằng chất liệu gỗ hay lưới mắt vuông (1 x 1 cm) để tiết kiệm chi phí đầu tư, trang bị hệ thống quạt thông gió để đảm bảo yêu cầu thoáng khí. Mô hình này gồm nhiều dãy chuồng đơn song song, ngăn cách với nhau bằng lối đi rộng giúp tiết kiệm thời gian cho ăn, chăm sóc cho người nuôi.

Một số lưu ý:

Đối với chuồng úm cút non kích thước trung bình chuồng trung bình là 1.5 x 1 x 0.5m (dài x rộng x cao). Đối với chuồng nuôi chim cút trưởng thành, kích thước này là 1 x 2 x 0.5m (dài x rộng x cao), nuôi 20 – 25 cút sinh sản, sàn chuồng lưới 1 x 1 cm để cút dễ di chuyển và người nuôi dễ vệ sinh.

Chuồng cần có thiết kế thanh thu trứng chim bên ngoài riêng biệt, đảm bảo trứng khi thu còn nguyên, không nứt vỏ và hạn chế bẩn.

Gian chuồng đặt trong cùng phải cách tường tối thiểu 50 cm nhằm mục đích chống chuột, bọ,…

2. Chọn giống :

Tiêu chí chọn cút mái: Chọn con mái có cổ nhỏ, bộ lông mượt cho thấy sức khỏe tốt. Về vấn đề sinh sản: chọn con mái xương chậu rộng, hậu môn đỏ, nở nang. Trọng lượng con giống mái nên lớn hơn 100 gam.

Tiêu chí chọn cút trống: Con trống có kích thước nhỏ hơn con mái, lông mượt, đầu đỏ, da nhẵn, mỏ ngắn cổ dài. Trọng lượng khoảng từ 60-90 gam

3. Kỹ thuật nuôi cút đẻ

3.1 Chăm sóc cút vào giai đoạn đẻ:

Chim cút mái bắt đầu bước vào giai đoạn đẻ lúc 39 đến 40 ngày tuổi. Cút mái đẻ trứng cần thời gian chiếu sáng trung bình từ 14 – 16 giờ/ngày, nên chiếu vào buổi tối từ 18 – 22 giờ. Cường độ ánh sáng khoảng 1 – 1.5W/ m² chuồng. Giai đoạn đẻ trứng cần chăm sóc cẩn thận tránh để tránh cút bị kích động bên ngoài. Nhiệt độ thích hợp cho cút mái sinh sản tốt khoảng khoảng 20⁰C, nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn 5⁰C đều ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của cút mái.

3.2 Thức ăn :

Nguồn thức ăn nuôi chim cút đẻ gồm thức ăn tinh, nguồn thức ăn cung cấp đạm, nguồn dinh dưỡng bổ sung. Đa số, các nguồn này đều được tận dụng từ phụ phẩm nông nghiệp, chế phẩm từ ngành chế biến giúp tiết kiệm chi phí…

Tổ hợp theo tỷ lệ Bắp, Tấm, Cám, Bột cá  lần lượt là   2,5:  1: 1 :1

Để đạt năng suất cao nhất, thức ăn cho chim cút có hàm lượng dinh dưỡng như sau: Năng lượng trao đổi 2.800 – 2.900 Kcal/ kg thức ăn, protein thô 20%, Ca 2.5 – 4.5% và photpho 0.4%. Cho cút ăn thức ăn hỗn hợp với định mức thức ăn cần cung cấp cho cút đẻ trứng mỗi ngày là 25g/ con/ ngày, tần suất cho ăn 2 lần/ ngày.

3.3 Nguồn nước:

Nước sạch, phải đảm bảo độ trong, không để lẫn tạp chất hay các chất hữu cơ có hại; nếu sử dụng nguồn nước lấy từ nước giếng khoan, nước máy, nước mưa, ….phải qua một bước khử lọc để đảm bảo phù hợp với cút. Vệ sinh máng uống hàng ngày và trong máng luôn có nước để cút có thể uống nước tự do.

4. Kỹ thuật phòng bệnh và vệ sinh chuồng trại

Cút có một số bệnh giống các loài gia cầm khác như bệnh cúm, bệnh đường hô hấp, đường tiêu hóa…do đó, cần tiêm phòng, ngừa bệnh trên đàn cút, cần mua chim giống tại các cơ sở có uy tín và phải vệ sinh chuồng trại thường xuyên, đều đặn. Trong trường hợp người nuôi phát hiện những cá thể cút có biểu hiện lạ, bất thường cần lập tức nuôi cách ly, theo dõi để tránh lây lan ra cả đàn.

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên là cần thiết giúp tăng sức đề kháng cho cút, tăng cường cơ chế đẩy lùi dịch bệnh một cách tự nhiên và hiệu quả nhất, hạn chế thuốc kháng sinh. Người nuôi nên vệ sinh chuồng trại chu kỳ 1 tuần 1 lần trên phạm vi toàn chuồng nuôi. Đồng thời, cần phát quang bụi rậm, sát trùng tiêu độc để tránh lây hại đến cút. Ổ đẻ của cút cũng cần được vệ sinh, lau chùi thường xuyên,…

Th.s Huỳnh Thị Bích Nga