Phòng bệnh lở mồm long móng trên trâu bò

Bệnh lở mồm long móng (Foot and mouth disease- FMD)  là một bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh và mạnh do virus gây ra trên các động vật móng chẵn như trâu, bò, dê, cừu và heo. Bệnh do virus hướng thượng bì, sự thủy hóa các tế bào thượng bì sẽ hình thành các mụn nước ở niêm mạc miệng, lưỡi, da, móng… Bệnh gây tổn thất lớn về kinh tế.
Căn bệnh
      Bệnh lở mồm long móng gây bởi virus thuộc họ Picornaviridae giống Aphthovirus, Virus FMD có bảy chủng (type) là O, A, C, SAT 1, SAT 2, SAT 3 và Asia 1. Việc nhiễm từ một chủng không cho ra miễn dịch chéo đối với chủng khác. Ở vùng Đông Nam Á chủ yếu có 3 dạng A, O và Asia1.
Virus có sức đề kháng mạnh. Ở 600C tồn tại 5-15 phút, ở 100⁰C virus sẽ chết, từ 0-4⁰C tồn tại 425 ngày, trong đất ẩm virus sống hàng năm, trong thịt ướp lạnh virus tồn tại khá lâu, trong phân virus tồn tại 7 ngày, nước tiểu virus tồn tại 39 ngày. Virus bị diệt ở môi trường có pH < 7 hoặc > 8, ánh sáng mặt trời, các thuốc sát trùng như sodium hydroxide, sodium carbonate, acetic acid…
Đường lây truyền
      Bệnh lây lan mạnh do sự tiếp xúc trực tiếp giữa trâu bò bệnh với trâu bò khỏe qua đường hô hấp, đường tiêu hóa, các vết thương trầy xước trên da.
Bệnh cũng có thể lây gián tiếp theo thức ăn nước uống, dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển, người, súc vật, hoặc thịt thú bệnh được mang từ vùng này sang vùng khác.
Triệu chứng
      Thời gian ủ bệnh từ 2 – 5 ngày, có thể đến 21 ngày. Trâu, bò mắc bệnh, trong 2- 3 ngày đầu sốt cao trên 40⁰C, kém ăn hoặc bỏ ăn, miệng chảy nhiều dãi và bọt trắng như bọt xà phòng; viêm dạng mụn nước ở lợi, lưỡi, vành mũi, vành móng, kẽ móng, đầu vú. Mụn nước sau vài ngày thì vỡ ra làm cho niêm mạc bong ra từng mảng thượng bì để lộ những vết loét đỏ. Nếu không bị nhiễm tạp khuẩn những vết loét này trong 2 -3 ngày sẽ hồi phục và thành sẹo. Nếu điều kiện vệ sinh và chăm sóc kém, những mụn loét ở quanh móng chân có thể bị nhiễm trùng sinh mủ tạo thành những ổ loét sâu trong móng và làm sút móng.
Phòng bệnh
      Khi xảy ra bệnh người chăn nuôi cần cách ly thú bệnh, thông báo với cơ quan thú y và xử lý đúng theo quy định thú y. Không được phép bán chạy hoặc tự ý giết mổ bán thịt các gia súc mắc bệnh.
Để phòng bệnh xảy ra người chăn nuôi áp dụng các biện pháp an toàn vệ sinh trên thú nuôi: cung cấp thức ăn nước uống đầy đủ theo nhu cầu dinh dưỡng theo từng giai đoạn nuôi và đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh, môi trường chuồng trại chăn nuôi phù hợp đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm,.. thích hợp. Vệ sinh sát trùng chuồng trại định kỳ. Thực hiện các biện pháp ngăn ngừa lây truyền bệnh qua các nhân tố trung gian như thức ăn, nguồn nước, phương tiện vận chuyển, khách tham quan…Tiêm vaccin phòng bệnh lở mồm long móng đúng theo chủng gây bệnh (qua điều tra dịch tể và xét nghiệm mẫu bệnh phẩm), chủng ngừa định kỳ 6 tháng một lần. Đối với bê nghé chủng lần đầu lúc 4 tháng tuổi, ở vùng có dịch bệnh xảy ra có thể tiêm sớm hơn lúc bê nghé được 2 tháng tuổi.

TN