Một số lưu ý quản lý heo con sơ sinh ở tuần tuổi đầu tiên

Trong mỗi trại heo cần có kế hoạch quản lý heo con sơ sinh, đó là yếu tố cơ bản để sản xuất ra những heo con khỏe mạnh đạt các chỉ số năng suất mong muốn.

Quá trình heo sinh: Trước khi nái đẻ, chuồng nái phải được vệ sinh sạh sẽ, bố trí ngăn úm heo con rộng 1m, dài 1m, cao 0,5m, có nguồn nhiệt sưởi ấm bên trong. Thời gian heo đẻ có thể kéo dài từ 3 đến 3,5 giờ với khoảng cách giữa mỗi lần sinh  heo con là 15 phút. Khi heo con mới sinh, dùng khăn sạch lau khô người và vùng miệng. Việc làm này vừa giúp heo sạch sẽ lại vừa giúp lưu thông máu cho heo, đồng thời khi lau ta chú ý bóp các dịch nhầy trong mũi, miệng ra để cho heo con có thể thở được.  Sau đó, cắt và sát trùng rốn: dùng dây buộc rốn ở vị trí cách bụng 3-5cm, dùng kéo cắt ở phía dưới chỗ buộc 1cm rồi nhúng phần rốn đó vào dung dịch cồn Iod, rồi đặt heo con trong ngăn úm có gắn đèn sưởi để giữ ấm cho heo con. Vào ngày thứ hai và thứ ba sau sinh lặp lại việc sát trùng rốn.

Khi mới sinh, heo con có 4 cặp răng nanh sắc nhọn, trong quá trình bú có thể gây tổn thương vú nái mẹ, dẫn đến các quá trình viêm nhiễm, cũng có thể gây ra các tổn thương trên mặt, tai và đuôi của heo con khác cùng lứa do tranh giành nhau vú heo mẹ. Vì vậy nên cắt những răng nanh này sau 6 giờ sau sinh.

Trọng lượng bình quân heo con sơ sinh là 1,3 kg. Heo con được cân và ghi lại trọng lượng, giới tính, số lượng và các đặc điểm đặc biệt của heo con vào phiếu theo dõi ở ngày tuổi đầu tiên.

Cho heo con bú sữa đầu: Người chăn nuôi phải đảm bảo mọi heo con đều được bú sữa đầu càng sớm càng tốt từ heo mẹ nhằm cung cấp kháng thể giúp heo con tăng sức đề kháng chống lại bệnh tật. Điều quan trọng là heo con phải được bú 3 – 4 lần sữa đầu từ mẹ trong 6 giờ đầu đời để có được khả năng miễn dịch thông qua việc hấp thụ các kháng thể miễn dịch của mẹ và được cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự tăng trưởng, điều hòa thân nhiệt. Đối với những heo con yếu hơn cần trợ giúp chúng tìm vú mẹ để bú được sữa đầu.

Nếu heo nái không sản xuất đủ sữa, phải cung cấp thêm sữa bột dành cho heo con như Vimelac cho heo con yếu, heo thiếu vú mẹ; Cũng có thể nuôi ghép bằng cách chuyển heo con cùng lứa tuổi từ bầy đông con hơn sang bầy ít con hơn.

Nhiệt độ ngăn úm heo con: Heo sơ sinh đến 7 ngày tuổi cần được úm để giữ ấm cho heo con. Trong những ngày đầu, nhiệt độ ngăn úm heo con yêu cầu nhiệt độ từ 32 – 35° C. Sau đó giảm dần bằng cách chỉ úm ban đêm hoặc lúc mưa, lạnh.  Thường xuyên theo dõi phản ứng heo con để kịp thời điều chỉnh nhiệt độ chuồng úm heo con thích hợp. Nếu nhiệt độ úm cao quá ngưỡng yêu cầu, heo con sẽ không nằm trong ổ úm mà sẽ di chuyển ra phía bên ngoài gần khu vực heo mẹ. Nếu nhiệt độ úm thấp dưới ngưỡng, heo con sẽ nằm tụm lại chồng lên nhau. Heo con nằm ngủ trong tư thế thoải mái (nằm nghiêng và thường chạm nhẹ vào nhau) cho thấy nhiệt độ úm thích hợp với yêu cầu của heo con. Việc chuẩn bị ổ úm cho heo con nên chuẩn bị trước khi nái đẻ 24 giờ.

Bổ sung sắt: Heo con được sinh ra với lượng dự trữ sắt không đáng kể (hàm lượng sắt tổng số dưới 50 mg) mà hàm lượng sắt trong sữa của heo nái rất thấp chỉ khoảng 1 mg sắt/ngày trong khi nhu cầu cơ thể heo con cần khoảng 10 mg/ngày, rõ ràng heo con sẽ bị thiếu sắt (dẫn đến thiếu máu) ngay trong tuần lễ đầu khi mới sinh nếu nguồn cung cấp sắt duy nhất của chúng là từ sữa mẹ. Để bổ sung sắt, quy trình thường được sử dụng nhiều là tiêm 150 – 200 mg sắt dạng Iron Dextran tiêm bắp ở 3 – 4 ngày tuổi.

Đối với những heo đực không để làm giống thì thiến lúc 7 – 10 ngày tuổi.

Dinh dưỡng heo con: Để đạt được trọng lượng tối đa khi cai sữa, heo con cần được cung cấp thêm thức ăn tập ăn cho heo con ngay từ tuần tuổi đầu tiên trong thời kỳ còn bú mẹ. Khoảng thời gian hợp lý để bắt đầu tập ăn là khoảng 5 – 7 ngày tuổi.

 

Thành Nguyên