HỘI CHỨNG GIẢM NĂNG SUẤT SINH SẢN THEO MÙA

Ảnh minh họa

       Khi thời tiết nóng, để thải nhiệt cơ thể ra bên ngoài, heo cần sử dụng sức lực và năng lượng. Nếu phải liên tục sử dụng sức heo rất dễ bị stress và cạn kiệt năng lượng.

       Heo so với các loài động vật khác rất mẫn cảm với nhiệt độ cao. Tuyến mồ hôi bị thoái hóa, diện tích phổi so với cơ thể nhỏ nên khả năng thoát nhiệt rất kém. Nhiệt độ thích hợp cho heo nái và heo đực là 180C. Tuy nhiên vào mùa nóng, có ngày nhiệt độ trên 360C (gấp đôi nhiệt độ thích hợp) là rất nhiều. Khi được sống ở môi trường có nhiệt độ thích hợp heo sẽ ăn nhiều hơn, ngủ ngon hơn.

Hội chứng giảm năng suất sinh sản theo mùa (SIS):

         Quá trình lên giống, phối giống, thai hình thành trong tử cung, duy trì mang thai, đẻ heo con khỏe mạnh, trọng lượng cao sẽ chịu nhiều tác động của các loại hormon sinh sản. Các loại hormone này được tiết ra từ vùng dưới đồi, thùy trước tuyến yên, buồng trứng, tinh hoàn, tử cung.

        Các hormone sinh sản này tỷ lệ nghịch với hormone gây stress. Có nhiều lý do khiến heo sinh sản bị stress. Hormone gây stress sẽ ức chế sự tiết ra các hormone sinh sản. Khi hormone sinh sản tiết ra ít thì nái hậu bị và nái cai sữa sẽ không lên giống hoặc lên giống yếu, số lượng trứng rụng và số tinh trùng cũng giảm theo. Thai không hình thành trong tử cung, việc duy trì sự sống của thai cũng khó khăn. Thai phát triển chậm, trọng lượng sơ sinh nhỏ không đồng đều, số heo con chết non và chết khô cao.

         Heo đực cũng rất mẫn cảm với nhiệt độ cao. Khi nhiệt độ cao lượng tinh trùng sản xuất ra giảm, số lượng tinh trùng bình thường giảm, số lượng tinh kỳ hình tăng. Heo đực bị sốc do nhiệt độ cao sẽ mất từ 1 – 2 tháng mới phục hồi trở lại.

         Các triệu chứng trên thường được gọi là hội chứng giảm năng suất sinh sản theo mùa. Nó thường liên quan tới thân nhiệt cảm nhận của heo. Nhiệt độ cao, ẩm độ lớn khiến heo khó có thể thải nhiệt ra bên ngoài.

Các biện pháp giúp tránh thiệt hại:

         Tăng lượng cám nái nuôi con ăn vào. Phải quản lý sao cho tỷ lệ giảm trọng lượng sau khi nuôi con nằm ở mức 10 -15%, độ dày mỡ lưng giảm từ 3 –  5 mm. Nếu làm được điều này thì nái sẽ rút ngắn được số ngày lên giống lại, đảm bảo năng suất lứa sau. Nái ăn nhiều cám sẽ sản xuất nhiều sữa, trọng lượng cai sữa heo con tăng, cải thiện được tỷ lệ chuyển thịt. Nái nuôi con mỗi ngày phải uống khoảng 30 lít nước. Một ngày cho ăn trên 4 lần, tránh cho ăn vào lúc thời tiết nóng.

        – Lượng cám ăn vào của nái cai sữa cũng rất quan trọng. Khi nái lên giống, thân nhiệt tăng, chúng sẽ giảm lượng cám ăn vào (khoảng thời gian nái cai sữa ăn nhiều cám rất ngắn). Đầu tiên chuyển nái về chuồng có nhiệt độ mát mẻ, bổ sung Vitamin, chất hỗ trợ tiêu hóa, chất béo vào trong cám. Tăng số lần cho ăn trong ngày. Sử dụng đực có độ tuổi phù hợp để kích thích nái lên giống.

       – Chuồng nái mang thai (chuồng ép) có kích thước không phù hợp (quá chật) thì tỷ lệ sẩy thai sẽ cao.

        – Quản lý phối giống hậu bị lần đầu: thời tiết nắng nóng khiến năng suất sinh sản giảm.

         Thường heo hậu bị từ 160 ngày tuổi cho tiếp xúc với heo đực.

        Nếu kế hoạch phối giống hậu bị lúc 250 ngày tuổi (ở lần lên giống thứ 3) thì lần lên giống đầu phải phải ở 210 ngày tuổi. Hậu bị cần được tăng cường tiếp xúc với heo đực giai đoạn 180 – 190 ngày tuổi. Nếu sau khi tiếp xúc với heo đực, 3 – 4 tuần sau mà hậu bị không lên giống thì cần nhanh chóng loại thải.

                                                        Th.S Bích Nga (theo Koreapork)