CHĂN NUÔI BÒ SỮA ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO

      Sữa là nguồn thu chính của việc chăn nuôi bò sữa, do đó khi nhận được một quá trình chăm sóc nuôi dưỡng tốt, bò sẽ tạo ra lượng sữa có chất lượng tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cao. Có 3 yếu tố sẽ quyết định đến năng suất và chất lượng sữa gồm:

  • Yếu tố con giống: quyết định 40%
  • Yếu tố thức ăn: quyết định 30%
  • Yếu tố chăm sóc nuôi dưỡng: quyết định 30%.

Việc áp dụng công nghệ vào chăn nuôi bò sữa là rất cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sữa bò, bao gồm các khâu:

Hình ảnh minh họa – Nguồn TTKN

1. Xây dựng chuồng trại

Chuồng trại phải mang lại cho bò sữa một khoảng không gian rộng rãi, thoải mái do đó chúng ta cần lưu ý khi xây dựng khu vực chuồng trại như sau:

  • Nơi được sử dụng để làm chuồng trại phải cao ráo, thông thoáng.
  • Nên xây chuồng ở hướng Nam hoặc Đông Nam, điều này sẽ giúp bò tránh được gió lùa khi mùa đông đến và đón được nắng ấm để giảm bớt cái lạnh.
  • Nên xây thêm một khoảng sân để bò có thể vận động, đi lại một cách dễ dàng.

        Khi thời tiết nắng nóng, để giảm stress nhiệt cho bò, chúng ta ứng dụng công nghệhệ thống làm mát chuồng trại: bao gồm các hệ thống phun sương hoặc phun mưa kết hợp quạt gió công nghiệp.

2. Chọn giống

Giống là yếu tố quan trọng quyết định đến năng suất và chất lượng của nguồn sữa vì vậy cần phải chọn bò giống tốt gồm các tiêu chí sau:

  • Ngoại hình: chọn bò sữa có phần đầu nhẹ và cân đối so với toàn bộ cơ thể, phần chân trụ vững và chắc chắn;  còn phần vú thì phải mềm mại, phát triển đều cũng như có bầu vú to rộng. Bên cạnh đó, bò giống tốt sẽ có làn da mượt mà và không gặp dị tật ở mọi bộ phận.
  • Trọng lượng: bò sữa HF lai phải đạt từ 350 đến 400 kg, bò sữa lai Sind cần đạt 280 đến 320 kg mỗi con.
  • Yếu tố di truyền:căn cứ vào bò bố mẹ xem có phát triển tốt và có bệnh tật gì hay không, khả năng cho sữa có tốt không vì bò con cũng sẽ được thừa hưởng những đặc tính này của bò bố mẹ.
  • Năng suất sữa:với bò HF lai, năng suất sữa mỗi ngày phải đạt từ 9kg trở lên, còn với bò lai Sind, phải đạt 7kg mỗi ngày.

3. Thức ăn

Thức ăn đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình nuôi dưỡng. Bò khi được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng thì mới có thể phát triển tốt và cho ra lượng sữa nhiều nhất. Do đó, chúng ta phải tính khẩu phần ăn theo từng giai đoạn sinh lý của bò như giai đoạn nuôi thai, giai đoạn tiết sữa hoặc duy trì tăng trưởng của mỗi cá thể bò.

Khi đã có được khẩu phần ăn cần thiết, chúng ta sẽ xác định được cần cung cấp bao nhiêu thức ăn thô xanh, cám mỗi ngày để bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất cho bò.

Khâu này có thể ứng dụng các công nghệ sau:

  • Máy cắt cỏ cầm tay: giúp nông dân thu hoạch cỏ nhanh hơn 10 lao động cắt tay, rút ngắn thời gian thu hoạch cỏ từ 2 giờ xuống còn 24 phút. Tiết kiệm được công lao động thu hoạch cỏ, giảm chi phí sản xuất.
  • Máy băm thái cỏ: tiết kiệm công lao động, giúp bò tiêu hóa và tận dụng được các loại thức ăn, tiết kiệm thực liệu, do nguồn cỏ phục vụ nuôi bò sữa đang giảm dần do quá trình đô thị hóa.
  • Máy trộn thức ăn TMR: nhằm cân đối khẩu phần ăn cho phù hợp, nuôi bò bằng khẩu phần TMR sẽ khắc phục được tình trạng bò chọn lựa thức ăn, tăng tính ngon miệng cho bò, tăng hiệu quả kinh tế.

4. Nuôi dưỡng và chăm sóc

Trong mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, việc chăm sóc và nuôi dưỡng bò sữa phải mang đến cho bò cảm giác thoải mái, nhẹ nhàng thìbò sẽ cho ra sản lượng sữa nhiều và chất lượng sữa cao.

Do đó cần bảo đảm một số quy tắc như sau:

  • Đảm bảo cho bò ăn, nghỉ và giờ vắt sữa đúng giờ hằng ngày.
  • Chuồng trại nuôi bò sữa cần phải luôn thông thoáng, khô sạch về mùa hè và ấm áp vào mùa đông, tạo cho bò sự thoải mái tốt nhất có thể.
  • Phát hiện, điều trị bệnh và phối giống cho bò kịp thời.
  • Sử dụng công nghệ dùng máy vắt sữa: giúp giảm chi phí công lao động, hạn chế nhiễm vi sinh trong quá trình vắt sữa, rút ngắn thời gian vắt sữa từ 10 – 12 phút/con/lần vắt xuống còn 5 – 7 phút/con/lần vắt, tạo điều kiện tăng quy mô đàn.
  • Sử dụng bình nhôm chứa sữa: bảo quản sữa sau khi vắt, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
  • Thiết bị rửa máy vắt sữa: dung để rửa bộ hút và ống sữa, giúp việc vệ sinh máy dễ dàng và đúng yêu cầu, cải thiện mức độ giảm vi sinh trong sữa, giảm công lao động, thích hợp với mọi quy mô chăn nuôi.
  • Máy phun thuốc sát trùng: giúp đưa lượng thuốc sát trùng được phân tán đều hơn, thuốc được xâm nhập vào các kẻ chuồng để tiêu diệt mầm bệnh và giảm được chi phí nhân công.

                             Th.S Huỳnh Thị Bích Nga (tổng hợp)