Bệnh bại liệt sau khi sinh trên bò

      Bệnh bại liệt sau khi sinh còn gọi là bệnh sốt sữa là bệnh thường xảy ra đột ngột ở bò sữa cái, sau khi sinh trong vòng 3 – 5 ngày đầu. Bò sữa sản lượng cao và đẻ từ lứa thứ 3 đến lứa thứ 6 hay mắc bệnh. Bò bệnh thường thể hiện thể thần kinh: run rẩy, co giật … rồi 4 chân mất cảm giác và liệt hẳn.

Nguyên nhân

      Do thiếu lượng canxi trong máu một cách đột ngột ở bò sữa cái sau sinh. Trong giai đoạn mang thai, nhất là ở giai đoạn cuối, bò cái không được cung cấp đủ các muối phosphat canxi, mà giai đoạn này thai lại phát triển nhanh bộ xương, cần đến một lượng lớn muối canxi. Sau sinh, bò cái lại cho nhiều sữa, trong đó có nhiều muối canxi của bò mẹ được chuyển vào sữa. Việc đó đã làm cho lượng canxi giảm xuống đột ngột trong máu gây ra bệnh. Sự thiếu hụt canxi trong máu làm hệ thần kinh cơ hưng phấn, dẫn đến sự co rút mạnh các cơ bắp, làm bò co giật, liệt 4 chân, phải nằm một chỗ, cơ vòng ống dẫn sữa cũng bị co thắt làm sữa không xuống được gây sốt sữa.

Triệu chứng

      Bệnh có 2 thể: thể điển hình và thể nhẹ.

      Thể điển hình thường chiếm khoảng 20% trong tổng số các ca bệnh. Bệnh phát triển nhanh, từ lúc đầu phát bệnh cho đến khi xuất hiện các triệu chứng điển hình không quá 12 giờ. Bò kém ăn hoặc bỏ ăn, giảm hoặc mất nhu động dạ cỏ, bò ít đi tiêu, tiểu, bò giảm nhai lại, ợ hơi gây nên sự chướng hơi nhẹ. Bầu vú căng cứng sữa không xuống. Con vật ủ rủ, lờ đờ, không muốn đi lại, chân sau yếu, đứng không vững làm bò phải tìm điểm tựa. Sau đó các cơ co giật, thường ở cơ cổ, 4 chân, đôi khi run cả toàn thân. Trong giai đoạn này có thể có trường hợp bò trở nên hung dữ, hốt hoảng, chạy lung tung. Sau vài giờ bò không còn đứng được phải nằm liệt, bò dãy dụa cố đứng lên nhưng không đứng được. Động tác nuốt khó khăn do lưỡi và hầu bị liệt, nước bọt đọng lại chảy ra ngoài, lưỡi thè ra. Về hô hấp bò thở cạn và chậm, thân nhiệt thường thấp hơn bình thường 1o – 2oC, vùng đầu và 4 chân rất lạnh. Sau cùng bò hôn mê, phản xạ mắt rất yếu hoặc không có, đồng tử mở rộng, rồi chết.

      Thể nhẹ chiếm đa số, bò đi đứng không vững, thích nằm, tât cả bầu vú đều căng cứng sữa.

Phòng bệnh

      Đối với bệnh này phòng bệnh là cách hiệu quả nhất. Cần nuôi bò sữa theo đúng khẩu phần, phù hợp nhu cầu hàng ngày. Ngoài các thành phần dinh dưỡng cần chú ý bổ sung đầy đủ khoáng đa lượng (Canxi, Phospho,…) cho bò sữa, đặc biệt đối với những con cho năng suất sữa cao.

       Giữ chuồng trại khô sạch, đủ ánh sáng mặt trời, tránh nền ướt và trơn trượt.

      Điều chỉnh cung cấp lượng Canxi và Phospho, Vitamin D3 hoặc những chất chuyển hóa khác bằng đường miệng hoặc bằng các đường khác đường tiêu hóa trước khi đẻ vài ngày đối với những bò sữa cao sản.

Điều trị

      Khi phát hiện bệnh dùng BIO-CALCIMAX, tiêm tĩnh mạch với liều 1ml/5kg thể trọng hoặc dùng BIO-CALCI FORT với liều 1ml/2,5 kg thể trọng, BIO-CALCIUM với liều 1ml/ 3 kg thể trọng. Ngày tiêm 1 – 2 lần.

       Truyền Glucosẹ 5% vào tĩnh mạch hoặc dưới da cho trâu bò, mỗi ngày truyền từ 2 – 3 lít/con.

       Xoa bóp nhẹ bầu vú cho sữa xuống, không nên vắt mạnh tay, vì vắt mạnh tay sẽ làm tổn thương tuyến sữa rất dễ kế phát sang viêm vú.

(Nguồn tham khảo: Các bệnh thường gặp trên bò – công ty liên doanh Bio Pharmachemie)

                                                                                               TN