Ngành nông nghiệp thực hiện tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp

Ngày 28/01/2022, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã ký ban hành Quyết định số 150/QĐ-TTg về Phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, nội dung Quyết định nêu rõ chiến lược phát triển ngành nông nghiệp nông thôn của cả nước tiếp tục khẳng định nông nghiệp là nền tảng bền vững của quốc gia.  

Điều đó được thể hiện rõ trong năm 2021 là năm cả nước đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, song ngành nông nghiệp vẫn đạt được những kết quả hết sức khả quan, vượt các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra, giữ vững vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, góp phần quan trọng ổn định xã hội trong lúc đất nước gặp khó khăn do dịch bệnh (Năm 2021, giá trị gia tăng toàn ngành tăng khoảng 2,85-2,9%; tỷ lệ che phủ rừng 42,02%; tỷ lệ số xã đạt chuẩn nông thôn mới 68,2%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 48,6 tỷ USD. Đáng chú ý, việc cơ cấu lại ngành nông nghiệp đạt hiệu quả hơn; quy mô và trình độ sản xuất được nâng cao, chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa trên cơ sở phát huy các lợi thế từng vùng, miền, chuyển dịch theo hướng hiện đại; đồng thời, tiếp tục tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt thúc đẩy phát triển và cơ cấu lại ngành… Các giải pháp đồng bộ đã tạo đà duy trì tốc độ tăng trưởng GDP với mức tăng 2,85% trên hầu hết lĩnh vực.

Để tiếp tục nỗ lực vượt qua khó khăn thách thức của ngành và phát huy hơn nữa những kết quả, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) Lê Minh Hoan đã nhiều lần nêu quan điểm ngành nông nghiệp phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Đó chính là định hướng của ngành nông nghiệp cả nước đề ra trong năm 2022 và những năm tiếp theo.

Bộ trưởng cho biết, trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã xác định ngành nông nghiệp phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Theo đó, xác định 3 yếu tố chủ đạo là nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông thôn thông minh. Vì vậy, với quan điểm ngành nông nghiệp phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, tức là tạo ra sản phẩm nông nghiệp phải có giá trị cao, đa dạng các chuỗi giá trị phù hợp với thị trường; chuyển từ phát triển đơn ngành sang tích hợp đa ngành, từ “đơn giá trị” sang “tích hợp đa giá trị”.

Mô hình trồng Lan Mokara sử dụng nhà lưới tại huyện Củ Chi, TP.HCM

Bên cạnh đó, hướng nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái bằng việc áp dụng đồng bộ các quy trình, công nghệ; sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, không gây ảnh hưởng tới môi trường, sức khỏe con người. Ngành nông nghiệp sẽ hoàn chỉnh cơ cấu sản xuất gắn với lợi thế cạnh tranh và yêu cầu thị trường.

Theo đó, ngành nông nghiệp tiếp tục cơ cấu lại theo 3 trục sản phẩm: quốc gia, cấp tỉnh và địa phương, theo từng lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp; cùng với đó là tăng cường chế biến, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới tổ chức thể chế của hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, hiệp hội, hội; đồng thời, ngành nông nghiệp sẽ chuyển mạnh từ xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản sang phát triển các chuỗi giá trị ngành hàng. Ưu tiên hoàn chỉnh chuỗi giá trị cho các ngành hàng chủ lực của các địa phương.

Từ các vùng chuyên canh hàng hóa quy mô lớn của các nông sản chủ lực phát triển hợp tác xã, giảm các khâu trung gian, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp chế biến, thương mại lớn để hình thành chuỗi giá trị. Lấy chuỗi giá trị của các nông sản kết nối các vùng chuyên canh nhỏ, hình thành không gian kinh tế chung giữa các địa phương tương đồng về điều kiện, vượt qua địa giới hành chính.

Cùng với nông nghiệp, ngành chú trọng phát triển kinh tế nông thôn, chuyển cơ cấu lao động theo hướng phi nông nghiệp để giải quyết việc làm, đảm bảo thu nhập. Đó là đầu tư phát triển các khu, cụm công nghiệp, dịch vụ ở khu vực nông thôn, có chính sách thu hút đầu tư để khuyến khích các doanh nghiệp công nghiệp, dịch vụ đầu tư vào nông thôn, nhất là các ngành sử dụng nhiều lao động, để từng bước giảm tình trạng di cư lao động từ nông thôn ra, đảm bảo “ly nông bất ly hương”,…

Nâng cao hiệu quả, thu nhập từ sản xuất nông nghiệp, từng bước hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, tạo điều kiện cho nông dân phát triển kinh tế, trang trại và kinh tế hợp tác. Có chính sách hỗ trợ để nông dân tại vùng chuyên canh tham gia các chương trình đào tạo có chứng chỉ để sản xuất sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và các yêu cầu mới của thị trường.

Với chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT về chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp như trên, ngành nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cũng chủ động xây dựng các chuỗi liên kết ứng công nghệ cao và đề ra mục tiêu tổng quát trong năm 2022, “Sẽ thực hiện mạnh mẽ cơ cấu lại và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, phát triển nông nghiệp đô thị, tập trung phát triển 06 sản phẩm chủ lực của ngành nông nghiệp. Tập trung phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ. Tập trung nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học để sản xuất giống cây, giống con chất lượng và năng suất cao trở thành trung tâm giống cây, giống con của khu vực. Phối hợp đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thực hiện bộ tiêu chí nông thôn mới phù hợp với quá trình đô thị hóa của vùng nông thôn Thành phố, phát triển nông thôn mới theo hướng đô thị nông nghiệp công nghệ cao, đô thị văn minh. Triển khai thực hiện hiệu qủa chương trình chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.” – Ông Đinh Minh Hiệp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn TPHCM cho biết tại Hội nghị tổng kết ngành NN-PTNT TP.HCM năm 2021 và triển khai kế hoạch năm 2022.

M.Hiếu