Ngành nông nghiệp chú trọng quá trình chuyển đổi số

Năm 2021 là năm đầu tiên cả nước thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 10 năm, giai đoạn 2021-2030. Để hướng tới những mục tiêu lớn, nhằm thay đổi đất nước trong giai đoạn Thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang nỗ lực phòng, chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19, thì chuyển đổi số được coi là yếu tố cốt lõi giúp thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế toàn diện. Trong đó, ngành nông nghiệp cũng xác định thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.

Ảnh minh họa

Với thực trạng nền nông nghiệp hiện nay phần lớn là những mô hình sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị. Đặc biệt, trước ảnh hưởng đại dịch Covid-19, xuất khẩu nông sản Việt bế tắc, những thị trường xuất khẩu lớn như: Trung Quốc, EU, Mỹ đóng băng. Cộng thêm các tác động của hạn hán, xâm nhập mặn, bão lũ,… nền nông nghiệp Việt đứng trước những khó khăn như nông dân mất mùa, doanh nghiệp phá sản. Để khắc phục khó khăn, bên cạnh đầu tư công nghệ chế biến, chú trọng thị trường nội địa, chuyển đổi số được xem là “bước ngoặt” hiệu quả cho tương lai ngành nông nghiệp.

Đó cũng là phát biểu của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) Lê Quốc Doanh trong buổi làm việc với Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam (VIDA) và nghe báo cáo tổng quan về nông nghiệp số vào sáng ngày 30/3/2021 tại Hà Nội. Theo Thứ trưởng, chuyển đổi số là một định hướng quan trọng, hỗ trợ các lĩnh vực kinh tế – xã hội nói chung, trong đó có ngành nông nghiệp. Trong Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Bộ NN-PTNT xác định hai trụ cột quan trọng là khoa học công nghệ và tổ chức lại sản xuất. Cả hai vấn đề này đều liên quan mật thiết đến chuyển đổi số. “Hiệp hội VIDA cần xây dựng một hệ thống dữ liệu số trong nông nghiệp, thông qua đó kết nối được các đơn vị quản lý, doanh nhiệp, hợp tác xã và nông dân để xây dựng chuỗi giá trị nông sản; thu hút đầu tư vào nông nghiệp”, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh nói.

Để làm được điều đó, cần đi vào những vấn đề cụ thể như xây dựng ứng dụng bản đồ tra cứu thông tin thổ nhưỡng, thủy văn, sản lượng nông sản, thủy sản trên cả nước và chi tiết từng tỉnh, thành. Theo đó, Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam cho rằng, việc xây dựng hệ thống dữ liệu số nông nghiệp cho phép lưu trữ, quản lý dữ liệu của nông nghiệp Việt Nam, kết hợp với ứng dụng hiển thị thông tin dữ liệu đó trên GIS một cách sinh động, trực quan là rất cần thiết. Hệ thống bản đồ nông nghiệp số Việt Nam sẽ đáp ứng được mục tiêu quản lý, cập nhật liên tục dữ liệu về thổ nhưỡng, thủy văn, nông sản, lâm sản, thủy sản tại tất cả các tỉnh, thành trên toàn quốc. Qua đó, giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước có đủ dữ liệu, số liệu cập nhật để hoạch định chiến lược, sách lược vĩ mô (gồm hoạch định tìm kiếm thị trường, hoạch định chính sách quản lý, hoạch định vùng cây trồng…). Hệ thống dữ liệu số trong nông nghiệp cũng sẽ giúp kết nối giữa bên mua và bên bán, mở rộng thị trường đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm. Các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp có thông tin khách quan, cập nhật, đầy đủ để hoạch định chiến lược, kế hoạch kinh doanh.

Từ những lợi ích phân tích, cho thấy Chuyển đổi số trên các lĩnh vực hiện nay không chỉ như một xu thế ngắn hạn mà là một hành trình xuyên suốt liền mạch để thay đổi bộ mặt kinh tế đất nước trong đó có nền nông nghiệp Việt Nam. Và thực tế, trong những năm gần đây, ngành nông nghiệp cũng đã có nhiều giải pháp chuyển đổi số và ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực như:

Trong lĩnh vực trồng trọt, có công nghệ IOT, Big Data bắt đầu được ứng dụng thông qua các sản phẩm công nghệ số như phần mềm cho phép phân tích các dữ liệu về môi trường, loại cây và giai đoạn sinh trưởng của cây, người tiêu dùng có thể truy suất và theo dõi các thông số này theo thời gian thực…

Trong ngành chăn nuôi, công nghệ IOT, blockchain, công nghệ sinh học được áp dụng rộng ở trang trại chăn nuôi quy mô lớn.

Trong thủy sản cũng chuyển đổi số mạnh mẽ như việc sử dụng thiết bị dò cá sử dụng sóng siêu âm, máy đo dòng chảy, điện thoại vệ tinh; máy thu lưới vây (đứng); hệ thống thu-thả lưới chụp, công nghệ GIS và hệ thống định vị toàn cầu (GPS) giúp quản lý đội tàu khai thác hải sản xa bờ. Ngành nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ sinh học chọn lọc, lai tạo các giống có năng suất, chất lượng cao, có khả năng kháng bệnh, chịu đựng tốt với môi trường, công nghệ nuôi thủy sản tuần hoàn (RAS), công nghệ biofloc, công nghệ nano, công nghệ nuôi lồng trên biển, công nghệ nuôi cá nước lạnh. Công nghệ trí tuệ nhân tạo đã được sử dụng trong nuôi tôm nhằm phân tích các dữ liệu về chất lượng nước; quản lý thức ăn và sức khỏe của tôm nuôi. Công nghệ tự động hóa đã được áp dụng khá rộng rãi trong khâu chế biến thủy sản từ phân loại, hấp, đóng gói, dây chuyền sản xuất…, giúp giảm chi phí sản xuất, bảo đảm chất lượng sản phẩm thủy sản…

Tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) năm 2021, với chủ đề: “Năm xây dựng chính quyền đô thị và cải thiện môi trường đầu tư”, TP.HCM sẽ phấn đấu giữ vị trí đầu tàu trong phát triển kinh tế số. Vì vậy, cũng trong tháng 3/2021 vừa qua, Sở Nông nghiệp và PTNT TP.HCM đã triển khai Hội thảo Chuyên đề trang bị Kiến thức, kỹ năng chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp tại TP.HCM. Hội thảo do Đoàn Thanh niên của Sở NN-PTNT TP.HCM tổ chức với mục đích trang bị cho các bạn trẻ Kỹ năng số trong bối cảnh Chuyển đổi Số nói chung và cập nhật kiến thức về Chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp nói riêng, góp phần phát triển ngành nông nghiệp TP.HCM trong thời gian tới.

M.Hiếu (tổng hợp)