Kế hoạch sản xuất vụ Thu Đông và vụ mùa năm 2022 ở các tỉnh Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long

        Nhằm đánh giá kết quả thực hiện sản xuất vụ Hè Thu, đồng thời triển khai kế hoạch sản xuất vụ Thu Đông, vụ Mùa năm 2022 tại các tỉnh Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; qua đó, phân tích những thuận lợi, khó khăn và giải pháp chỉ đạo sản xuất trong điều kiện bất lợi của khí hậu, thời tiết hiện nay,… Vừa qua, tại Thành phố Long Xuyên tỉnh An Giang, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) phối hợp cùng Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị “Sơ kết sản xuất vụ Hè Thu 2022, triển khai kế hoạch sản xuất vụ Thu Đông, vụ Mùa năm 2022 tại các tỉnh Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long”. Thông qua Hội nghị các đại biểu đưa ra đề xuất, kiến nghị và dự báo tình hình nguồn nước phục vụ sản xuất vụ Hè Thu 2022; rà soát kế hoạch sản xuất lúa và cây rau vụ Thu Đông, vụ Mùa năm 2022 và xây dựng lịch thời vụ cho từng vùng và cơ cấu giống lúa phù hợp với từng vùng sinh thái cũng như nhu cầu của thị trường, đề ra giải pháp phòng chống lũ cho sản xuất lúa vụ Thu Đông 2022.

Ông Lê Quốc Doanh Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT chỉ đạo Hội nghị

        Với chủ trương thực hiện chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị và thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, cùng các chương trình trọng điểm để phát triển ngành nông nghiệp thông qua những chính sách hỗ trợ kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm, vay vốn,… thời gian qua ngành nông nghiệp đẩy mạnh triển khai. Thêm điều kiện thuận lợi là so với cùng thời điểm mọi năm, năm nay giá nông sản trên thị trường có xu hướng tăng cao hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con nông dân tăng thu nhập. Tuy nhiên, với tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, thị trường tiêu thụ nông sản có nhiều biến động do ảnh hưởng dịch bệnh covid-19 kéo dài, giá vật tư đầu vào biến động đầu ra sản phẩm chưa ổn định, việc triển khai thực hiện các chính sách đầu tư vào nông nghiệp nông thôn hiệu quả chưa cao,… đây là những yếu tố chưa tạo được động lực nhằm thúc đẩy ngành nông nghiệp nông thôn phát triển.

        Để sản xuất nông nghiệp đạt kế hoạch năm 2022 đảm bảo năng suất, chất lượng, tăng hiệu quả kinh tế và đảm bảo an ninh lương thực trong mọi tình huống thiên tai, bất lợi diễn ra trong và ngoài nước,… ngành nông nghiệp cần tập trung các giải pháp thực hiện: Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp; theo dõi chặt chẽ tình hình khí tượng thủy văn, diễn biến nguồn nước, chất lượng nước; xây dựng kế hoạch phòng chống hạn và xâm nhập mặn, kịp thời ứng phó khi có hạn, mặn thiếu nước tưới xảy ra vào mùa khô; tiếp tục thực hiện gieo sạ tập trung, đồng loạt; tăng cường dự tính, dự báo và phòng trừ dịch hại; đẩy mạnh thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng; tăng cường công tác nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học kỹ thuật góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất; giám sát tốt vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,…

        Theo đó, giải pháp cụ thể trong vụ Thu Đông và vụ Mùa năm 2022, sẽ tập trung các đối tượng cây trồng như: Cây lúa, cây rau, hoa lan cây kiểng và cây ăn quả.

Toàn cảnh Hội nghị

        Đối với cây lúa: Về thời vụ gieo sạ, để đảm bảo an toàn cho các đợt xuống giống cần căn cứ vào lượng mưa, độ mặn, vùng bị ngập và dự báo về thời điểm rầy nâu trưởng thành di trú xuống giống tập trung và gieo sạ “né rầy”. Thời điểm xuống giống vào nửa đầu tháng 7, kết thúc xuống giống vào 20/8 để không ảnh hưởng đến vụ Đông Xuân 2022 – 2023.

        Về giống: Sử dụng giống xác nhận, kháng rầy nâu, sạch bệnh, sạch hạt cỏ, phù hợp với điều kiện canh tác của địa phương để đảm bảo năng suất và giảm áp lực rầy nâu; các giống lúa được Cục Trồng trọt khuyến cáo sử dụng. Ưu tiên sử dụng một số giống lúa thơm chiếm tỉ lệ 30% trong cơ cấu giống: Jasmine 85, nhóm giống ST, Nàng Hoa 9, VD20, Đài Thơm 8,…; giống lúa chủ lực xuất khẩu cần chiếm tỉ lệ 50-60%: OM5451, OM6976,OM18, OM 7347, OM4900,…; hạn chế xuống giống lúa nếp và nhóm giống giống chất lượng trung bình IR 50404, OM 576.

       Một số biện pháp phòng, chống rầy nâu và bệnh hại lúa: Khuyến cáo nông dân tập trung gieo sạ né rầy, sử dụng thuốc theo nguyên tắc “4 đúng”, áp dụng “ba tăng ba giảm”, “một phải năm giảm”; tổ chức thu hoạch nhanh, gọn lúa Hè Thu và sau thu hoạch cần có thời gian giãn cách và làm đất, vệ sinh đồng ruộng thật tốt, tiêu hủy nguồn bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá, tiêu hủy rơm rạ hoặc sử dụng các hoạt chất phân hủy rơm rạ để hạn chế ngộ độc hữu cơ; sử dụng phân bón trong vụ Thu Đông ngoài việc cung cấp dinh dưỡng đa lượng phải lưu ý đến việc bổ sung canxi và silic cho lúa để tăng cường tính chống chịu trong điều kiện mưa bão.

        Đối với cây rau: Tập trung công tác tập huấn, xây dựng mô hình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nhằm phát triển vùng sản xuất rau an toàn tại các xã nông thôn mới; các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ; đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm rau an toàn được sản xuất theo qui trìnhVietGAP, nông nghiệp hữu cơ. Để thực hiện tốt cần chú ý và phòng trị các đối tượng gây hại cây trồng:

        Nhóm rau ăn lá (họ bìm bìm, họ thập tự, họ cúc) vào tháng 7 – 8/2022: Tình hình thời tiết có mưa nhiều, ẩm độ cao, bệnh thối nhũn, bệnh gỉ trắng sẽ phát sinh nhiều. Ốc bươu vàng sẽ gây thiệt hại nặng cho ruộng rau nếu mật độ 5 – 7 con/m2 trở lên;

        Nhóm rau ăn quả (họ bầu bí, họ cà…): Các vùng sản xuất rau cần chú ý ruồi đục lá, bọ trị gây hại. Bên cạnh đó, sâu xanh 2 sọc trắng, ruồi đục quả gây hại giai đoạn từ cây 20 ngày sau gieo đến thu hoạch. Bệnh thán thư phát triển nhiều khi thời tiết nóng, ẩm độ cao. Vào giai đoạn cuối vụ với điều kiện ẩm độ cao, mưa nhiều hoặc ban đêm có nhiều sương: bệnh phấn vàng (bệnh sương mai), phấn trắng và chết cây thường phát triển mạnh. Cần chú ý các bệnh do virus như bệnh khảm, đốm gân lá, xoăn lá do các loại rầy, rệp, bọ trĩ và bọ phấn lan truyền.

       Đối với hoa lan, cây kiểng: Tăng cường công tác ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo, nhân nhanh các giống hoa, cây kiểng mới, nhất là giống hoa lan; tập trung công tác chuyển giao kỹ thuật thông qua xây dựng các mô hình về hoa, cây kiểng tại các xã nông thôn mới, nhất là các mô hình hoa lan, mô hình cơ giới hóa trong canh tác hoa, cây kiểng, các biện pháp kỹ thuật khi gặp điều kiện thời tiết không thuận lợi; đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, nghiên cứu, xây dựng các kênh tiêu thụ sản phẩm hoa, cây kiểng; cung cấp kịp thời về thông tin thị trường tiêu thụ cho người sản xuất hoa, cây kiểng.

        Cây ăn quả: Theo Cục Trồng trọt trên cơ sở định hướng quy hoạch cần tăng cường công tác quản lý, giám sát thực hiện đảm bảo phát triển đúng định hướng, xác định cụ thể diện tích từng loại cây thông qua việc quản lý vùng trồng gắn với việc xây dựng hệ thống thu mua, sơ chế, chế biến, bảo quản và tiêu thụ. Tiếp tục rà soát, giám sát, đánh giá và đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng các loại cây ăn quả cũng như cấp mã số cơ sở đóng gói.

        Để canh tác cây ăn quả trong mùa mưa lũ đạt hiệu quả cần thực hiện một số biện pháp như: Đối với các diện tích cây ăn quả trong vùng ảnh hưởng lũ cần gia cố đê bao, cống bọng đảm bảo vững chắc ngăn lũ và triều cường; với những diện tích trồng mới trong mùa mưa, cần dùng các biện pháp che mưa, chắn gió cho cây; vào đầu mùa mưa, rễ cây cây ăn trái thường yếu do mưa nhiều làm đất yếm khí. Mặt khác mùa mưa cũng làm sâu bệnh dễ bộc phát, do đó cần bón các loại phân có tỷ lệ dinh dưỡng cân đối; nếu gặp mưa lũ kéo dài, vườn cây dễ bị ngập úng, cần nhanh chóng bơm hết nước ra ngoài bờ bao để tránh không cho vườn cây bị ngập kéo dài; bón vôi vào đầu hay cuối mùa mùa mưa. Vôi có tác dụng giải phóng các dinh dưỡng bị keo đất giữ chặt, cung cấp Canxi trực tiếp cho cây, làm cho chất lượng trái ngon hơn; theo Cục Bảo vệ Thực vật cần chú ý một số bệnh gây hại nặng như: Bệnh đốm nâu hại thanh long, bệnh chổi rồng hại nhãn, bọ cánh cứng, sâu đầu đen hại dừa, bệnh greening hại cây ăn quả có múi,… với những trường hợp này tiến hành xử lý, tiêu hủy những cây bị bệnh Greening nặng, tránh lây lan.

                    D.K.H