Tham quan các mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn tại Đồng Nai  

      Nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn là mô hình sản xuất khép kín, kết hợp giữa canh tác hữu cơ (không hóa chất) và tái sử dụng chất thải, phụ phẩm (trong quá trình sản xuất về lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi) làm đầu vào cho chu trình sau. Mục tiêu của việc sản xuất nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn sẽ tạo ra thực phẩm an toàn, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng đất và giảm chi phí sản xuất. Đây chính là phương thức sản xuất tối ưu, nhằm mang lại lợi ích kinh tế đối với người sản xuất, sức khỏe của người tiêu dùng và bảo vệ môi trường trong giai đoạn hiện nay,.. Từ những lợi ích của việc sản xuất nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn đối với việc phát triển nông nghiệp như trên, ngành nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt ra định hướng đến năm 2030 sẽ tập trung phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, theo hướng “Công nghệ cao – sinh thái – tuần hoàn – đô thị thông minh”. Trọng tâm là chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ sinh học, giảm rác thải, nâng cao giá trị và bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực chăn nuôi và trồng trọt.

    Với định hướng đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố đã tham quan các mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, tại tỉnh Đồng Nai, nhằm tìm ra điểm kết nối phù hợp và ứng dụng tốt hơn cho vùng sản xuất nông nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh từng bước hình thành chuỗi giá trị nông nghiệp hướng tới sản xuất xanh, qua đó góp phần nâng cao thu nhập tạo điều kiện để người nông dân làm giàu bền vững trên chính mảnh đất của mình .

    Theo đó, Phó tổng Giám đốc Tập đoàn Quế Lâm, ông Hoàng Đình Hợp cùng nhiều cán bộ kỹ thuật Tập đoàn đã nhiệt tình giới thiệu về những đặc điểm chung của từng mô hình và đưa ra nhiều điểm mạnh và lợi ích khi thực hiện mô hình, cụ thể: Đơn vị đã hỗ trợ người dân canh tác theo quy trình nông nghiệp tuần hoàn hữu cơ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ sức khỏe cho người sản xuất cũng như bảo vệ sức khỏe cho đất sản xuất. Ngoài bảo vệ sức khỏe cho người và đất, nguồn sản xuất trực tiếp, quy trình này còn bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ người tiêu dùng và đặc biệt góp phần giảm phát thải nhà kính, giảm biến đổi khí hậu, đây là những yếu tố đang có nhiều ảnh hưởng lớn đến sản phẩm và mùa vụ. Cụ thể, Đoàn đã được tham quan các mô hình sản xuất về trồng trọt và chăn nuôi như:

    Thứ nhất, Mô hình măng cụt của hộ Ông Nguyễn Thanh Phước ở Ấp Hưng Hiệp, xã Dầu Giây; với quy mô trồng 200 gốc/ha cùng tiêu chí sản xuất “Sản phẩm sạch, vì sức khỏe cộng đồng”. Trước khi áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ, ứng dụng quy trình tuần hoàn với cây cao tuổi (22 năm tuổi) rễ yếu, đất dần chai cứng, cây khó hấp thu dưỡng chất. Tuy nhiên, sau 02 năm canh tác theo quy trình kỹ thuật khuyến cáo của Tập đoàn Quế Lâm, cây và đất đều phát triển tốt, đất “khỏe lại” mềm ra, tơi xốp, giúp cây trao đổi chất tốt hơn; đồng thời tuy cây có thời gian lâu năm nhưng đã bắt đầu cho sinh khối cao hơn và phát tán rộng thêm.

    Thứ hai, Mô hình trồng ổi của hộ Ông Nguyễn Chinh Chiến ở Tổ 4, ấp 6, xã Xuân Bắc. Tuy vừa triển khai chưa lâu, khoảng 03 tháng chưa tính được hiệu quả, nhưng mô hình có nhiều hứa hẹn triển khai rộng với diện tích 0,2 ha áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ của Tập đoàn Quế Lâm đã từng bước phát triển đều đặn theo đúng kỹ thuật quy trình đề ra.

    Thứ ba, Mô hình chăn nuôi heo của hộ Huỳnh Ngọc Tây, ở Ấp Hòa Thành, xã Định Quán; với quy mô 100 con/đàn. Mô hình ứng dụng chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học có bổ sung chế phẩm vi sinh – Lacto Powder T – công nghệ đến từ Nhật Bản – Japan Bio QL06. Sau khi thu hoạch đệm lót được ủ thêm thời gian khoảng 01 tháng hoặc hơn, sau đó sử dụng để bón cho vườn chuối trồng xuất khẩu tại trang trại. Hiệu quả bước đầu nhìn nhận Heo ít bệnh, tiết kiệm được nhiều chi phí từ thuốc thú y, điện nước và công chăm sóc (vì không cần tắm heo,…). Đặc biệt chủ hộ áp dụng quy trình chăn nuôi theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật Tập đoàn theo dõi, heo của chủ hộ khi xuất chuồng được Tập đoàn bao tiêu đầu ra.

    Thứ tư, Mô hình lúa – Hợp tác xã Bầu Kiên, ở Tổ 8, xã Thanh Sơn. Đây là  “Mô hình tiêu biểu trong liên kết sản xuất theo chuỗi, áp dụng nông nghiệp tuần hoàn hữu cơ; Nâng cao giá trị hạt gạo và tăng thu nhập cho nông dân”. Là loại hình  Hợp tác xã ký kết hợp tác với các doanh nghiệp, nổi bật là Tập đoàn Quế Lâm để bao tiêu lúa hữu cơ, giúp nông dân không lo đầu ra. Mô hình đã giúp thay đổi tư duy sản xuất của nông dân chuyển từ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ sang quy mô tập trung, hiện đại, tạo nên thương hiệu sản xuất sản phẩm đặc trưng của địa phương, mở ra hướng đi mới bền vững cho nông nghiệp tỉnh Đồng Nai.

Cũng theo cán bộ kỹ thuật Tập đoàn cho biết, các hộ dân tham gia thực hiện mô hình luôn tuân thủ đúng quy trình canh tác hướng dẫn kỹ thuật của Tập đoàn đề ra. Qua đó, thể hiện sự tin tưởng của người nông dân trong quá trình thực hiện quy trình và dần tạo nên những tầng lớp nông dân mới với tầm nhìn mới về nhận thức và trách nhiệm trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu gắn với quá trình sản xuất nông nghiệp. Họ là những người nông dân đi đầu trong việc sản xuất bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm,…

    Trung tâm Khuyến nông là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường có chức năng, nhiệm vụ triển khai và nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả, tiên tiến đến với nông dân, trong đó có các mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn; đặc biệt thực hiện định hướng chung của ngành nông nghiệp Thành phố giai đoạn 2026 – 2030, tập trung phát triển các mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, theo hướng “Công nghệ cao – sinh thái – tuần hoàn – đô thị thông minh”. Do đó, là một trong những đơn vị trực tiếp được tham gia chuyến tham quan nói trên, Trung tâm Khuyến nông Thành phố sẽ từng bước đúc kết kinh nghiệm thực tế của tỉnh bạn, có cái nhìn sâu rộng hơn về hiệu quả của quá trình canh tác nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn; để qua đó sẽ triển khai và nhân rộng những mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn đến với nông dân Thành phố trong thời gian tới; đây chính là một trong những hoạt động góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn và bền vững trên địa bàn Thành phố.

Doãn Ly – M. Hiếu