Trang trại rau hữu cơ Út Dũng – Hành trình ươm mầm giá trị xanh

    Phát triển nông nghiệp hữu cơ là hướng đi tất yếu của ngành nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) nhằm nâng cao giá trị gia tăng, đảm bảo an toàn thực phẩm và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thời gian qua, Thành phố đã đẩy mạnh triển khai nhiều mô hình sản xuất hữu cơ, đặc biệt trong các lĩnh vực rau, cây ăn trái, nấm ăn,… góp phần xây dựng nền nông nghiệp đô thị sinh thái, hiện đại và bền vững. Một trong những mô hình điển hình phải kể đến là Trang trại rau hữu cơ Út Dũng – một nông dân tại xã An Nhơn Tây, TP.HCM (trước đây là xã An Phú, huyện Củ Chi) tâm huyết gầy dựng trong suốt 05 năm qua đã mang lại hiệu quả và đang truyền cảm hứng cho nhiều nông dân trên hành trình sản xuất nông sản sạch, bền vững và thân thiện với môi trường.

     Khởi đầu gian khó – một tấm lòng vì cộng đồng

    Theo lời kể của chủ Trang trại rau Út Dũng, việc tìm tòi, nghiên cứu và gắn mình với mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ được định hình trong suy nghĩ của ông khoảng15 năm trước, khi đó ông còn làm cán bộ kỹ thuật ở Trung tâm Khuyến nông. Xuất phát điểm ban đầu Ông Dũng là Đội trưởng Nông trường Phạm Văn Hai, sau đó chuyển về Trung tâm Ứng dụng KHKT Lâm Nghiệp; năm 1992 Trung tâm hợp nhất với Trung tâm Ứng dụng KHKT Nông nghiệp thành Trung tâm Khuyến nông TP.HCM. Trong quá trình gắn bó với chuyên môn tại Trung tâm Khuyến nông, Ông nhận ra con đường phát triển nông nghiệp hữu cơ chính là con đường sản xuất bền vững và sẽ là một xu hướng tất yếu của Việt Nam và Thế giới trong thời gian tới. Vì vậy, bắt đầu từ đó Ông không ngừng học tập, sưu tầm và nghiên cứu tài liệu, ứng dụng các mô hình của Khuyến nông để thí nghiệm phương thức sản xuất nông nghiệp hữu cơ, để đặt cơ sở nền móng cho quy trình canh tác hữu cơ sau này.

    Sau khi nghỉ hưu thay vì nghỉ ngơi, Ông Dũng lại tiếp tục hăng hái tham gia công tác tại Hợp tác xã Trường Thịnh (có trụ sở tại Quận Bình Tân cũ) với vai trò là Phó Giám đốc kỹ thuật. Tại đây, Ông lại có cơ hội tiếp tục gắn bó với các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ; tuy nhiên, để có thể tận tay nghiên cứu sâu hơn về phương thức sản xuất hữu cơ do chính mình làm quản lý, Ông đã quyết định nghỉ làm tại Hợp tác xã và chuyển về Củ Chi mở trang trại trực tiếp điều hành, quản lý và vận dụng phương thức sản xuất nông nghiệp hữu cơ do mình nghiên cứu thực hiện.

    Vậy là, Trang trại rau hữu cơ Út Dũng từng bước đi vào hoạt động từ năm 2021, giữa lúc dịch bệnh COVID-19 hoành hành. Giai đoạn đó, sản phẩm đầu ra gần như bị tê liệt, trang trại vẫn cố gắng sản xuất, rau làm ra không bán được, nhưng trang trại mang tặng cho người dân vùng dịch, cho chính quyền địa phương – như một hành động sẻ chia đầy nghĩa tình. Thời điểm đó, khái niệm “rau hữu cơ” còn khá xa lạ với đại đa số người tiêu dùng. Nhưng trang trại vẫn kiên trì sản xuất, với một niềm tin bền bỉ: trồng rau không hóa chất – để bảo vệ đất, bảo vệ sức khỏe và bảo vệ môi trường sống. Trang trại rau Út Dũng áp dụng quy trình canh tác không hóa học – không phân thuốc độc hại. Đất canh tác được xử lý bằng các chế phẩm sinh học do Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM cung cấp. Mỗi vụ đều có thời gian cho đất nghỉ để phục hồi. Phân bón được làm từ các nguyên liệu tự nhiên như bánh dầu, đạm cá, chuối ủ men sinh học, chùm ngây… vừa tiết kiệm chi phí, vừa mang lại hiệu quả cao. Về quản lý sâu bệnh hại ông quản lý theo nguyên tắc sinh học, chủ động phun phòng bằng chế phẩm sinh học 03 ngày/lần, luân canh cây trồng hợp lý, và quan sát kỹ tập tính sâu hại để xử lý sớm, kịp thời,… Với quy trình sản xuất theo đúng tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ đã quy định, nên từ năm 2023 đến nay Trang trại đã được cấp giấy chứng nhận hữu cơ và trong năm 2025 tiếp tục được gia hạn Chứng nhận hữu cơ có giá trị đến năm 2027.

    Có thể nói để có được những sản phẩm rau hữu cơ được người tiêu dùng tin tưởng trang trại rau Út Dũng đã trải qua không ít khó khăn, thử thách, nhưng với quyết tâm và niềm đam mê sản xuất nông nghiệp sạch, gắn với cộng đồng, vì hành trình ươm mầm giá trị xanh, Ông Dũng đã không bỏ cuộc và không dừng lại ở đó, Ông Dũng mạnh dạn chia sẻ, lan toả niềm đam mê sản xuất gắn với những ý nghĩa thiết thực đó đến với bà con nông dân cùng nhân rộng, thực hiện mô hình sản xuất rau hữu cơ như ông đã và đang thực hiện.

    Hành trình xây dựng mô hình vững vàng

    Sau gần 05 năm sản xuất, đến tháng 7/2025, trại rau đã đi vào ổn định. Trên diện tích 01 ha, trồng hơn 13 loại rau ăn lá như: cải ngọt, cải bẹ xanh, cải bó xôi, xà lách, rau muống, rau dền, mồng tơi, rau đay, rau ngót,…. Trung bình mỗi tháng thu từ 04 -05 tấn rau/01 ha; với giá bán trung bình 35.000 đồng/kg (cao hơn rau thường khoảng 30%), doanh thu có thể đạt 150 – 160 triệu đồng/táng/01 ha; sau khi trừ chi phí đầu tư từ  60 – 70 triệu đồng/tháng, lợi nhuận từ 70 – 80 triệu đồng/tháng/01 ha.

    Chia sẻ về kinh nghiệm trồng rau hữu cơ từ thực tế mô hình, Ông Dũng cho biết, để sản xuất nông nghiệp hữu cơ hiệu quả và bền vững, người nông dân cần chú trọng một số yếu tố cốt lõi như: Kiên trì giữ vững chất lượng sản phẩm, bởi chất lượng là thước đo quan trọng để giữ chân khách hàng và xây dựng niềm tin nơi người tiêu dùng. Làm đúng, làm thật, phục vụ tận tâm, thì khách hàng sẽ tự giới thiệu thêm khách hàng mới. Đó là “chiến lược tiếp thị” đơn giản nhưng hiệu quả bền vững nhất. Chủ động tiếp cận thị trường tiêu thụ từ các Khu phố, Khu chung cư,… để giới thiệu sản phẩm; tham gia các phiên chợ xanh, phiên chợ tử tế – những kênh miễn phí nhưng nhiều tiềm năng – để quảng bá sản phẩm; tận dụng mạng xã hội (Zalo, Facebook, website,…) để giới thiệu sản phẩm. Tăng cường truyền thông – nâng cao nhận thức người tiêu dùng, vì hiện vẫn có nhiều người chưa phân biệt được rau hữu cơ với rau thông thường, do đó nên thường xuyên chia sẻ kiến thức về rau hữu cơ có những đặc tính ưu điểm hơn rau thông thường, hương vị đậm đà tự nhiên, thời gian bảo quản lâu hơn,… Và đặc biệt phải luôn thực hiện đúng theo quy trình sản xuất hữu cơ đã quy định, để đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

    Tầm nhìn phát triển – liên kết cùng nhau đi xa

    Sau chặn đường 05 năm bền bỉ, Ông Dũng rút ra bài học quý báu: nông nghiệp hữu cơ không thể phát triển đơn lẻ, để phát triển, người nông dân cần liên kết với các đơn vị đầu mối, tổ chức tiêu thụ và truyền thông nhằm mở rộng thị trường. Mô hình Trang trại rau Út Dũng là minh chứng cho bài học đó. Theo Ông Dũng, trong quá trình sản xuất nông dân cần làm đúng theo phương thức sản xuất nông nghiệp hữu cơ không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn tạo nhiều lợi ích cộng đồng, bảo vệ môi trường sống, và gìn giữ đạo đức nghề nông.

    Để những mô hình sản xuất rau hữu cơ như mô hình Trang trại rau Út Dũng tiếp tục phát triển và nhân rộng, Thành phố cần đồng hành và có nhiều chính sách thiết thực như: Ưu đãi đất sản xuất cho nông dân với cơ chế linh hoạt, minh bạch trong việc cho thuê hoặc cấp quyền sử dụng đất dài hạn với chi phí hợp lý để người dân yên tâm đầu tư; Hỗ trợ vốn – tín dụng ưu đãi thông qua hình thức tạo điều kiện tiếp cận gói vay ưu đãi, lãi suất thấp, thời hạn dài, giúp nông dân có vốn đầu tư vào mô hình hữu cơ; Kết nối cung – cầu: Chính quyền là đầu mối để liên kết nông dân – siêu thị – bếp ăn – trường học – chợ đầu mối, tổ chức các hội chợ, sàn giao dịch online, chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức người tiêu dùng; Hỗ trợ đào tạo và chứng nhận thông qua hình thức tăng cường các chương trình tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ chi phí kiểm nghiệm, chứng nhận để giúp mô hình hữu cơ phát triển bài bản.

    Từ quá trình hình thành và phát triển mô hình Trang Trại rau hữu cơ Út Dũng, cho thấy đây là mô hình điểm về sản xuất rau hữu cơ giữa lòng đô thị Thành phố. Hy vọng từ mô hình điểm này, cùng với những chính sách thiết thực của chính quyền sẽ tạo điều kiện để nhân rộng mô hình giúp nông dân cùng đồng hành phát triển. Nếu điều đó sớm được thực hiện, tôi tin rằng Củ Chi hoàn toàn có thể trở thành “vùng nông nghiệp sinh thái kiểu mẫu” tại TP.HCM mới như hiện nay.

Lê Thị Thanh Mai –

  Khuyến nông viên Trạm Khuyến nông Củ Chi