Quy trình kỹ thuật sản xuất rau ăn lá hữu cơ (Mồng tơi)

25/05/2021

      Mồng tơi có thể trồng quanh năm, nhưng thời vụ tốt nhất để trồng là vụ Xuân Hè từ tháng 01 đến tháng 5 dương lịch, trồng những tháng này đủ nước tưới cho năng suất rất cao, nếu trồng vào mùa mưa phải có màng lưới hay bạt che để tránh dập lá.

Ảnh minh họa
  1. Hạt giống

     – Sử dụng các giống chất lượng cao, có nguồn gốc rõ ràng, được cung ứng từ các cơ sở có uy tín. Hạt giống hữu cơ phải đáp ứng các yêu cầu sau:

     – Hạt giống rau hữu cơ là hạt giống lấy từ cây bố mẹ (được trồng và chăm sóc bằng phương pháp hữu cơ), được thu hái, xử lý và chọn lọc bằng các phương pháp không xử dụng hóa chất gây ảnh hưởng đến chất lượng hạt;

     – Không sử dụng hạt giống và vật liệu nhân giống từ cây trồng biến đổi gen;

     – Nếu không có sẵn giống hữu cơ thì sử dụng giống thu được từ giống cây trồng thông thường sau khi canh tác theo phương thức sản xuất hữu cơ ít nhất một vụ sản xuất;

  1. Chuẩn bị cây con

     Gieo trực tiếp trên luống đất: Làm đất kỹ, luống đánh rộng 1,0 – 1,2 m, cao 25 – 30 cm, bón lót phân hữu cơ, rải đều phân trên mặt luống, đảo đều đất và phân, vét đất ở rãnh phủ lên mặt luống. Lượng hạt giống gieo 2,5 – 3 gram/m2. Nên sử dụng máy gieo hạt và công cụ gieo hạt thủ công giúp giảm chi phí giống, công lao động. Sau khi gieo tưới 01 – 02 lần/ngày trong vòng 3 – 5 ngày, khi hạt nảy mầm nhô lên mặt đất 2 ngày tưới một lần. Tỉa cây bị bệnh, cây xấu. Cây mồng tơi giống nhổ đi trồng khi được 2 – 3 lá thật, tưới nước đẫm trước khi nhổ 01 giờ.

      Gieo trên khay bầu: Dùng khay loại 50 – 80 lỗ/khay (khay vỉ có đường kính 3 cm, độ sâu 4 cm). Giá thể đóng bầu là hỗn hợp của một số vật liệu chính gồm: xơ dừa 30%, phân hữu cơ 30%, đất 40%, sau đó bổ sung phân lân 02 – 03 kg/tấn giá thể và vôi 5 – 6 kg/tấn giá thể. Cho đầy giá thể vào khay và nén nhẹ.

      Hạt giống trước khi gieo phải xử lý ngâm ủ. Khi hạt bắt đầu nảy mầm tiến hành gieo hạt vào khay đã chuẩn bị. Ấn nhẹ lỗ trong khay sâu 01 – 01,5 cm, gieo mỗi lỗ 01 – 02 hạt. Gieo hết khay dùng đất nhỏ đã trộn phủ một lớp mỏng trên bề mặt của hạt. Sau đó dùng trấu hoặc rơm, rạ phủ trên bề mặt của khay. Không để khay trực tiếp lên mặt đất, cho lên giàn cao 20 – 50 cm. Để khay ở nơi khô thoáng, nhiều ánh sáng mặt trời.

      Khay đã ươm hạt giống phải được giữ ẩm thường xuyên (70 – 80%), đặc biệt giai đoạn đầu khi mới gieo hạt. Khi cây có 02 – 03 lá thật có thể nhổ đi trồng, loại bỏ cây bị bệnh, cây xấu. Trước khi mang cây con ra trồng từ 03 – 05 ngày nên hạn chế nước tưới và chăm sóc dinh dưỡng để cây dễ thích nghi.

  1. Làm đất:

Đất trồng phải đảm bảo đủ điều kiện cho sản xuất rau hữu cơ theo quy định. Lên luống cao trên 30 cm, khoảng cách luống rộng 1,5 m (rãnh đến rãnh), mặt luống rộng tối thiểu 80 cm, dễ thoát nước. Sau mỗi vụ nên giữ nguyên luống, cho nước ngập luống khoảng 10 ngày và có thể sử dụng máy xới mini làm đất trên mặt luống. Có thể che phủ nilon mặt luống để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại.

Mật độ trồng cây con: 22.000 – 24.000 cây/ha

  1. Bón phân:

Liều lượng bón có thể lựa chọn các loại phân hữu cơ như Fertiplus, Melgert, Nature,… liều lượng bón 550 – 800 kg/ha.

Phương pháp bón: Bón làm 02 đợt, đợt 01 bón lót 70%, đợt 02 bón thúc lượng còn lại sau 8-10 ngày sau khi trồng. Tùy theo tình trạng của cây trồng, điều kiện đất đai mà có thể bổ sung dinh dưỡng cho cây bằng cách ngâm phân hữu cơ với nước hoặc chắt dịch ngâm hòa loãng với nước để tưới bổ sung cho cây. Luân canh với cây trồng khác để cải tạo đất.

  1. Phương pháp tưới nước và chăm sóc:

     Tưới nước đủ ẩm từ sau khi trồng đến khi thu hoạch. Tiêu nước kịp thời khi ngập úng. Áp dụng biện pháp tưới rãnh hoặc tưới phun. Làm cỏ kết hợp loại bỏ cây bệnh, lá bệnh tạo cho ruộng rau thông thoáng, hạn chế sâu bệnh.

  1. Phòng trừ sâu bệnh:

     Các đối tượng sâu, bệnh hại chính: sâu xám, sâu khoang, bệnh đốm mắt cua.

      Về biện pháp canh tác, thủ công:

      Ngâm nước ngập luống khoảng 10 ngày để hạn chế sâu bệnh trong đất. Sử dụng nấm đối kháng Trichoderma ủ với phân hữu cơ hoai mục. Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng kết hợp sử dụng các chế phẩm sinh học EMINA, BIOEM, EM,… để ủ. Ngắt bỏ lá bị bệnh hại, ngắt ổ trứng, bắt giết sâu non (sâu xám bắt vào buổi tối). Tạo môi trường thuận lợi cho thiên địch phát triển, dẫn dụ, xua đuổi côn trùng gây hại như: hoa cúc, hướng dương, sao nhái, sen cạn, ba lá, linh lăng, húng, bạc hà, hành, tỏi, xả, gừng,…trồng xen vào các luống rau hoặc đầu luống rau.

     Khuyến khích sử dụng các loại bẫy côn trùng từ chế phẩm tự nhiên.

     Biện pháp sử dụng thuốc Bảo vệ thực vật:

     Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sớm bệnh, điều tra phát dục sâu hại, dự tính thời gian trưởng thành, sâu non rộ. Lựa chọn, xử lý bằng các loại thuốc sinh học, thảo mộc, thuốc có thời gian cách ly ngắn như trong các loại thuốc sau: Sâu khoang, sâu xám: xử lý bằng các loại thuốc có hoạt chất hoạt chất Bacillus thuringiensis (Aizabin WP, Delfin WG,…); bệnh đốm mắt cua: xử lý bằng các loại thuốc có hoạt chất tinh dầu thảo mộc (TP – ZEP,…); Trichoderma viride (Biobus 1.00 WP).

Chú ý:  Đảm bảo đủ thời gian cách ly đối với từng loại thuốc theo hướng dẫn trên nhãn thuốc. Sử dụng thuốc BVTV theo nguyên tắc “4 đúng”. Vỏ bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng phải được thu gom vào đúng nơi qui định.

  1. Thu hoạch:

     Thu hoạch đúng lứa không để rau già, giảm phẩm chất. Dụng cụ thu hoạch phải đảm bảo vệ sinh, khi thu hoạch cần loại bỏ các lá già, lá bị sâu bệnh, để nơi khô mát, sau đó bao gói vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

  1. Thực hiện ghi chép hồ sơ:

     Tổ chức, cá nhân sản xuất rau hữu cơ phải lập biểu mẫu, ghi chép đầy đủ thông tin về toàn bộ quá trình sản xuất và lưu giữ hồ sơ tối thiểu 01 năm tính từ ngày thu hoạch để truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

  1. Quản lý thu hoạch – sơ chế:

       Địa điểm, nhà xưởng, nước sơ chế, thu gom và xử lý chất thải, vệ sinh cá nhân; thiết bị, dụng cụ sơ chế,… phải tuân thủ theo quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-25:2010/BNNPTNT và Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-8:2018. Không sử dụng chất bảo quản, phụ gia trong sản phẩm rau hữu cơ; trong quá trình thu hoạch, sơ chế đóng gói và vận chuyển không được để sản phẩm rau hữu cơ lẫn với sản phẩm rau sản xuất theo quy trình thông thường

Thảo

 (Tổng hơp từ nguồn “Tài liệu hướng dẫn sản xuất hữu cơ” của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật Hà Nội)