Quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

    Nhằm thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính lĩnh vực nông nghiệp và môi trường…. Ngày 12/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 136/2025/NĐ-CP về quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

    Nghị định này quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (trừ lĩnh vực đất đai) được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ cần điều chỉnh để thực hiện phân cấp, phân quyền.

    Nghị định nêu rõ quy định về phân quyền, phân cấp trong các lĩnh vực: trồng trọt và bảo vệ thực vật; chăn nuôi và thú y; thủy sản và kiểm ngư; lâm nghiệp và kiểm lâm; thủy lợi; tài nguyên nước; môi trường; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; khí tượng thủy văn; quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo; lĩnh vực viễn thám. Nghị định còn phân cấp trong lĩnh vực quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản. Phân quyền trong lĩnh vực đê điều; địa chất và khoáng sản; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ.

    Về nội dung, Nghị định 136/2025/NĐ-CP có nhiều điểm mới so với trước để phù hợp với chính quyền 02 cấp hiện hành. Cụ thể:

    Từ ngày 01/7/2025, nhiều thủ tục nông nghiệp và môi trường được phân quyền về địa phương, vì vậy người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục ngay tại địa phương thay vì phải gửi lên bộ, ngành Trung ương như trước đây, trong đó có một số nhóm thủ tục tiêu biểu như: Lĩnh vực trồng trọt: cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận lưu hành; công nhận tổ chức khảo nghiệm giống; Lĩnh vực chăn nuôi: cấp phép sản xuất thức ăn chăn nuôi; hành nghề thú y; Lĩnh vực môi trường: Cấp giấy phép môi trường; thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; Lĩnh vực lâm nghiệp: quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng; hỗ trợ dân cư vùng lâm nghiệp; Lĩnh vực tài nguyên nước, viễn thám, đo đạc bản đồ: cấp phép tiếp cận nguồn gen; phê duyệt công trình thu ảnh viễn thám; công bố hệ tọa độ quốc gia.

    Tổ chức, cá nhân được lựa chọn nộp phí, lệ phí trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia (Điều 4 Nghị định 136/2025/NĐ-CP) người dân, doanh nghiệp có quyền lựa chọn phương thức thanh toán thuận tiện mà không bắt buộc theo một hình thức duy nhất. (Trước thời điểm Nghị định 136 có hiệu lực, việc nộp phí, lệ phí thường được thực hiện bằng tiền mặt tại quầy hoặc qua tài khoản ngân hàng trực tiếp).

   Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối về phân quyền, phân cấp lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.Theo Điều 4 Nghị định 136/2025/NĐ-CP: Bộ ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn chuyên môn; kiểm tra, giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính đã được phân cấp, phân quyền; tổng hợp, đánh giá tình hình và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đây là điểm mới so với trước đây khi trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn thường được chia tách giữa Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn và Bộ Tài nguyên Môi trường.

   Chủ tịch UBND cấp tỉnh được cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa công nhận lưu hành: Nghị định 136/2025/NĐ-CP đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn khi trao quyền cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh giúp rút ngắn thời gian xử lý; giảm chi phí, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; tăng cường vai trò địa phương trong quản lý xuất khẩu nông sản. Thủ tục “cấp phép xuất khẩu giống cây trồng chưa được công nhận lưu hành tại Việt Nam” được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. (Trước 01/7/2025, thủ tục này do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp phép theo Thông tư 17/2011/TT-BNNPTNT).

   Thay đổi về thủ tục công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng: từ 01/7/2025 thủ tục được phân cấp cho địa phương Thủ tục “công nhận tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng” được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh (trước đây do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện theo Thông tư 17/2011/TT-BNNPTNT).

    Quy trình cấp, thu hồi Giấy chứng nhận mới đối với doanh nghiệp sản xuất phân bón: từ 01/7/2025, theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, quy trình cấp, cấp lại và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón có sự thay đổi quan trọng đối với doanh nghiệp. Phân quyền cấp Giấy chứng nhận cho cấp tỉnh. (Theo quy định cũ tại Nghị định 84/2019/NĐ-CP Bộ NNPTNT là cơ quan cấp phép chủ yếu. Việc xin cấp lại hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận phải thực hiện ở trung ương).

    UBND cấp tỉnh được quyền cấp phép nhập khẩu giống cây trồng biến đổi gen để khảo nghiệm. Từ ngày 01/7/2025, theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP, thẩm quyền này được phân cấp cho UBND cấp tỉnh (Trước 01/7/2025, theo Nghị định 69/2010/NĐ-CP và Thông tư 02/2014/TT-BNNPTNT, việc nhập khẩu giống cây biến đổi gen do Bộ NN-PTNT xem xét, phê duyệt.).

    (Chi tiết đính kèm Nghị định 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính Phủ về quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường)

    M.Hiếu (tổng hợp)