Phòng tránh tai nạn khi sử dụng hầm Biogas

Biogas là khí sinh học được sinh ra nhờ quá trình phân giải các chất thải hữu cơ chăn nuôi trong môi trường kị khí (không có không khí). Vi sinh vật phân huỷ và sinh ra khí: metan (CH4), nitơ (N2), Carbon dioxide (CO2) và H2S. Trong đó, khí metan chiếm đến hơn 51% và là chất khí gây cháy, thường được dùng trong đun nấu. Và hầm biogas là nơi chứa đựng chất thải của phân các vật nuôi như heo, bò gà,… trong hầm biogas này xảy ra các hiện tượng phân hủy chất thải hữu cơ trong phân phát sinh ra khí biogas nói rõ hơn là phân và các chất hữu cơ dưới tác động của các vi sinh vật trong môi trường sẽ bị phân huỷ thành các chất hoà tan và chất khí.

Ảnh minh họa – Nguồn Internet

Và lợi ích hầm biogas mang lại nhiều lợi ích thiết thực như: Về kinh tế giảm bớt một khoản chi phí xử lí chất thải, không mất tiền mua gas,… Về năng lượng, đem lại nhiều lợi ích trong việc đun nấu, thắp sáng, chạy động cơ đốt trong (thay thế xăng, dầu diesel),… Về môi trường, giúp trong lành hơn, không còn mùi hôi thối từ phân động vật gây ra. Về nông nghiệp, nguyên liệu khi qua công nghệ biogas một phần sẽ chuyển hóa thành khí biogas, còn một phần là bã đặc và nước thải lỏng; bã thải này có thể được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau: như dùng để làm phân bón (giúp tăng năng suất cây trồng, hạn chế sâu bệnh, nâng cao độ phì cho đất); các mục đích khác (xử lí hạt giống trước khi gieo trồng, nuôi thủy sản, trồng nấm…). Ngoài những lợi ích trên công nghệ biogas còn giúp ích rất nhiều trong chăn nuôi, góp phần làm cho chuồng trại sạch sẽ hơn, giảm bớt tình trạng gây bệnh cho vật nuôi, quy trình xử lí chất thải chăn nuôi cũng dễ dàng hơn giảm tình trạng thải trực tiếp ra môi trường của hộ chăn nuôi, qua đó giảm được ô nhiễm nước ngầm,…

Tuy nhiên, việc sử dụng hầm Biogas cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu không tuân thủ đúng quy tắc an toàn khi vận hành. Vì vậy, để tránh rủi ro khi sử dụng hầm biogas theo các nhà chuyên môn cần thực hiện các biện pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, khi lắp đặt: nên lắp đặt nơi có khí thoát ra ngoài do đường ống hở cần tuyệt đối cấm lửa, hút thuốc, dùng đèn dầu. Khi dùng bếp cần chú ý đưa lửa tới gần rồi mới mở van cho khí ra. Bếp gas có thể dùng bếp thủ công và bếp công nghiệp tuỳ theo điều kiện của mỗi gia đình.

Thứ hai, khi sử dụng: Nguồn phân, nước phân sử dụng không pha trộn các hóa chất; phân thải cần được nạp đều đặn hằng ngày. Ðối với trường hợp dùng hầm biogas để phát điện: Cần sử dụng các thiết bị điện phù hợp với công suất của máy phát điện để nhằm tránh tình trạng bị quá tải, khiến điện chập chờn; không sử dụng chung với điện lưới của quốc gia; nên sử dụng máy phát điện ở ngoài trời, tránh dùng trong nhà vì dễ xảy ra cháy nổ; để máy ở nơi khô thoáng, không ẩm ướt; khi không sử dụng, khóa gas để tránh lượng khí dư làm hư hỏng bộ phận chế hòa khí của máy phát điện.

Thứ ba, vệ sinh hầm: Lấy toàn bộ phân ra ngoài và chờ bể phân huỷ khô. Ðợi cho khí gas thoát ra hết. Có thể dùng cành cây hoặc dùng quạt thổi không khí bên ngoài vào để đẩy khí gas ra. Làm thông thoáng phía dưới hầm bằng cách thả một cành cây to thật nhiều lá xuống phía đáy hầm, rút lên – thả xuống nhiều lần, để tạo sự thông thoáng trước khi xuống hầm. Kiểm tra dưới hầm có khí độc hay không bằng cách thắp một ngọn nến, thòng dây thả dần xuống sát mặt nước dưới đáy hầm. Nếu ngọn nến vẫn sáng bình thường, chứng tỏ hầm đủ oxy. Người xuống hầm phải buộc dây để người ở trên thường trực kịp thời kéo lên khi gặp sự cố, nếu thấy mùi khí lạ, khó thở phải lên ngay.

Ngoài ra, để bảo đảm an toàn khi sử dụng, người dân không được lắp đặt đường ống dẫn khí đi qua những nơi gần nguồn nhiệt, xa dụng cụ bắt lửa để tránh cháy nổ. Không nên tự ý vệ sinh hầm mà cần báo cho kỹ thuật viên hoặc thuê xe hút bể phốt, máy bơm chuyên dụng phá váng. Trong trường hợp tự xử lý cần tuân thủ quy trình bảo đảm an toàn, mở nắp hầm ủ khí trước một thời gian dài tùy từng dung tích bể. Sau đó, dùng cây sào xuyên qua lối ra, hoặc lối vào để phá váng và bơm nước vào để đẩy váng ra. Khi đào móng xây dựng các công trình khác, khi cuốc xới gần hầm cần thận trọng, tránh tác động ngoại lực vào hầm đề phòng bị nổ bởi áp suất khí trong hầm thường rất lớn. Với số lượng hầm biogas lớn nằm trong khu dân cư, đồng thời với không ít hầm có lượng khí quá lớn so với nhu cầu sử dụng, nhiều hộ phải xả bớt nhiên liệu, nếu xảy ra sự cố dễ gây thương vong cho người dân. Vì vậy, các hộ dân nên phối hợp với kỹ thuật viên bảo dưỡng vận hành công trình đúng kỹ thuật, nâng cao ý thức trách nhiệm bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Th.S Nguyễn Thị Gái Nhỏ (Tổng hợp).