Lâm Đồng: Một nông dân nữ yêu nghề

Qua nhiều năm canh tác rau theo phương pháp truyền thống, nhận thấy những bất lợi từ phương pháp này, chị Huệ – chủ trang trại sản xuất rau Kim Bằng đã từng bước chuyển đổi sang sản xuất rau theo hướng công nghệ cao và trồng rau thủy canh.
Trên con đường vào Langbiang, dừng chân ở Phước Thành, phường 7, cách trung tâm TP Đà Lạt khoảng 14 km, hỏi trang trại Kim Bằng ai cũng biết. Nếu không nói đây là chủ trang trại thì không ai biết bởi chị Huệ lúc nào cũng mặc trang phục lao động và làm trực tiếp như những công nhân ở đây.Trên 20 năm gắn bó với nghề trồng rau, chị có nhiều kinh nghiệm từ việc trồng các loại rau phổ thông đến các loại rau củ đặc thù, gia vị được nhập giống từ nước ngoài về.
Nhận thấy nhu cầu của thị trường về các sản phẩm rau gia vị và rau đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm ngày càng tăng, chị đã đầu tư xây dựng trang trại sản xuất rau màu khép kín từ đầu vào đến đầu ra, từ khâu sản xuất giống đến phân phối sản phẩm tận người tiêu dùng. Đến nay, với diện tích gần 5 ha, trang trại của chị Huệ trồng trên 80 loại rau ăn lá, củ, quả và rau gia vị các loại.Với mong muốn ngày càng đáp ứng nhu cầu cao về an toàn vệ sinh thực phẩm cung cấp cho thị trường, sản phẩm tạo ra một phân khúc thị trường riêng biệt, chị Huệ đã đầu tư trồng rau theo phương pháp thủy canh để tạo ra nông sản sạch dù đầu tư ban đầu khá tốn kém. Theo tính toán của chị, canh tác rau thủy canh, trên cùng một diện tích đất, đầu tư trồng rau thủy canh sẽ tốn kém hơn trồng rau trên giá thể khoảng 40% do chi phí nhập giống, chi phí nhập thiết bị chất lượng cao và chi phí đầu tư khác để có được sản phẩm chất lượng.
Để trồng thủy canh chị đã đầu tư nhà kính kiên cố, xây dựng hệ thống xử lý lọc nước tuần hoàn và hệ thống máng trồng cũng được nhập loại hàng chuyên cho sản xuất thủy canh, ống dẫn dinh dưỡng đầu vào và thu gom đầu ra. Ở đây chị chuyên trồng các loại rau xà lách, vì vậy công thức dinh dưỡng được sử dụng do chính chồng chị là người đảm nhiệm. Tại trang trại hiện có 4 lô, với diện tích gần 5000m2 để sản xuất rau thủy canh, nước và dinh dưỡng được pha theo công thức phù hợp cho cây rau xà lách để cung cấp cho các máng trồng rau.  Lượng nước và dinh dưỡng được cung cấp vừa phải, đủ ướt rễ cây và đủ chất dinh dưỡng để cây phát triển chứ không phải cung cấp một lượng quá nhiều như một số nông trại khác dẫn đến việc dư thừa nước và dinh dưỡng, cây dễ bị bệnh thối rễ, tồn dư lượng trong sản phẩm. Rau trồng theo phương pháp thủy canh như thế này người trồng kiểm soát hoàn toàn lượng dinh dưỡng cung cấp cho cây sao cho vừa đủ nuôi cây, không lãảng phí như khi trồng bón phân vào đất, vì vậy tiết kiệm được chi phí đầu tư phân bón, lượng nước được kiểm tra chặt chẽ và thu gom xử lý lại chứ không lãng phí nguồn nước tưới như khi canh tác trên đất. Mặt khác, cây giống cũng được quản lý tốt, hạn chế được tổn hao thất thoát cây giống, kiểm soát được dịch bệnh. Hầu như các loại rau xà lách canh tác theo phương pháp thủy canh của trang trại rất ít bị bệnh.
Chị Huệ là người trực tiếp điều hành mọi hoạt động sản xuất của trang tại. Chị cho biết, cách đây hai năm, khi nhận thấy chất lượng rau sạch trồng trên đất không còn đảm bảo, chị đã đầu tư chi phí để cải tạo đất, tốn kém khá nhiều. Tuy nhiên vẫn không đảm bảo hoàn toàn an toàn cho sản phẩm, chất lượng rau vẫn không cải thiện, đặc biệt đối với loại rau xà lách là rau ăn sống thì lại càng cần đảm bảo độ an toàn hơn so với các loại rau được nấu chín. Chị Huệ chia sẻ thêm: “Khi phân tích mẫu rau, dù các thông số đều nằm trong ngưỡng cho phép nhưng chúng tôi vẫn không đạt được ý đồ tạo ra một loại rau sạch có dư lượng phân bón gần như bằng 0”. Còn rau trồng thủy canh thì chỉ cần cắt bộ rễ là có thể ăn ngay hoặc rửa nhẹ sơ rau trong nước để loại bỏ bụi li ti trong không khí. Vì hoàn toàn không dùng đất lại được trồng trong nhà kính, trên các kệ cách mặt đất nên rau sạch ngay từ khi trồng.
Chị tính toán, đến nay chị đã đầu tư trên 100 tỷ cho hệ thống thủy canh, tuy nhiên việc thu hồi vốn cũng nhanh do rất nhiều tỉnh đặt hàng. Song sản lượng không đủ cung cấp nên chị chỉ để bán tại các cửa hàng của trang trại tại một số tỉnh TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang. Theo chị thì việc trồng rau thủy canh có yêu cầu là phải tuân thủ nghiêm ngặt về lượng dinh dưỡng thì rau mới đạt yêu cầu về hình thức cũng như chất lượng, không có dư lượng phân bón là tiêu chí quan trọng của sản xuất thủy canh.
Chị Huệ còn cho biết thêm hàng tuần đều có vài đoàn khách từ các nơi đến tham quan học tập, thậm chí có ngày 2- 3 đoàn. Chị bảo: “Hiện các mặt hàng của trang trại chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường trong nước, vì vậy chị đang từng bước hoàn thiện và mở rộng thêm diện tích, qui mô của trang trại”. Chị mong muốn trong thời gian tới chính quyền địa phương tạo điều kiện cho mặt bằng để chị mở cửa hàng giới thiệu các sản phẩm rau cao cấp của trang trại tại Đà Lạt cho du khách.

Chị Huệ giới thiệu về hệ thống sản xuất rau thủy canh của trang trại