Kinh tế tập thể nông nghiệp TP.HCM: Từ 3 vùng đất đến 1 hướng đi chung

    Sau sáp nhập, bức tranh kinh tế tập thể nông nghiệp của TP.HCM trở nên đa dạng, sâu sắc hơn. Thành phố hướng tới mục tiêu “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”.

    Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, quy mô kinh tế tập thể của TP.HCM được mở rộng đáng kể với sự tham gia của hai khu vực giàu tiềm năng là Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

    Kinh tế tập thể 3 tỉnh/thành trước sáp nhập

    Tính đến nay, toàn TP.HCM (cũ) có 181 hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đăng ký hoạt động, trong đó 114 HTX đang hoạt động thực chất, đạt 76,5% kế hoạch năm. Bên cạnh đó, 594 tổ hợp tác (THT) nông nghiệp với gần 7.500 tổ viên đang duy trì sinh hoạt thường xuyên, hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Trong 8 tháng đầu năm 2025, TP.HCM cũ có 1 HTX nông nghiệp thành lập mới. Ảnh: Q.D

    Số liệu này cho thấy, dù đối mặt nhiều biến động, khu vực kinh tế tập thể vẫn giữ được sự ổn định và từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị nông nghiệp đô thị. Bình quân mỗi HTX của thành phố đạt doanh thu khoảng 2,3 tỷ đồng/năm, lợi nhuận 320 triệu đồng và tạo việc làm cho hơn 1.400 lao động với thu nhập bình quân 5,2 triệu đồng/người/tháng.

    Toàn thành phố có 2 liên hiệp HTX nông nghiệp: Liên hiệp HTX Nông nghiệp hữu cơ – Xuất nhập khẩu Hưng Điền và Liên hiệp HTX công nghệ cao NPT. Dù mới ở giai đoạn củng cố tổ chức, đã bắt đầu định hình hướng đi gắn kết các HTX thành viên trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và công nghệ cao.

    Đây là mô hình có tiềm năng nhân rộng, nhất là trong bối cảnh TP.HCM đang tập trung xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp hiện đại theo hướng xanh – sạch – bền vững.

    Tại Bình Dương (cũ), đến tháng 8/2025 đã có 96 HTX nông nghiệp với hơn 1.200 thành viên, tổng vốn điều lệ 280 tỷ đồng. Trong đó 69 HTX đang hoạt động, đạt doanh thu bình quân 3,2 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 769 triệu đồng/HTX. Thu nhập của lao động HTX đạt bình quân 72 triệu đồng/năm, cao hơn mặt bằng chung của nhiều địa phương khác.

    Đặc biệt, trên 70% HTX được xếp loại khá, tốt, phản ánh năng lực quản trị và sức cạnh tranh ngày càng được cải thiện.

Trong năm 2025, TP.HCM cũ không có các HTX chờ giải thể. Ảnh: Q.D

    Song song đó, tỉnh cũ Bà Rịa – Vũng Tàu cũng mang đến “nguồn lực mới” với 148 HTX nông nghiệp, trong đó 133 đơn vị hoạt động ổn định. Doanh thu bình quân của HTX hiệu quả đạt khoảng 2,5 tỷ đồng/năm, lợi nhuận gần 300 triệu đồng, và thu nhập người lao động đạt 8 – 10 triệu đồng/tháng.

    Ngoài ra, địa bàn còn có gần 450 THT, gần 4.000 thành viên HTX và hơn 2.200 lao động thường xuyên, tạo nên một mạng lưới kinh tế tập thể năng động và gắn kết chặt với cộng đồng dân cư.

    Những con số này cho thấy sau khi sáp nhập, TP.HCM không chỉ mở rộng về quy mô mà còn đa dạng về mô hình kinh tế hợp tác. Từ vùng nông nghiệp công nghệ cao ở Củ Chi – Bình Dương, đến các HTX thủy sản, cây ăn trái, chăn nuôi và du lịch nông nghiệp ở Cần Giờ và Bà Rịa – Vũng Tàu.

    Mỗi khu vực có thế mạnh riêng, cùng tạo nên bức tranh kinh tế tập thể nhiều sắc màu, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong vùng Đông Nam Bộ.

    “Hợp tác – chia sẻ – cùng phát triển”

    Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, các HTX nông nghiệp còn tạo ra nhiều tác động tích cực về xã hội, văn hóa và môi trường. Qua mô hình liên kết, HTX đã trở thành “cầu nối” giữa hộ nông dân và doanh nghiệp, giúp tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập, đồng thời hình thành ý thức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, OCOP, nông nghiệp hữu cơ.

Thu hoạch bưởi tại HTX bưởi da xanh Sông Xoài, thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ). Ảnh: Q.D

    Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đánh giá, nhiều HTX đã mạnh dạn đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất và thương mại điện tử trong tiêu thụ nông sản. Các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn quản trị, xúc tiến thương mại được triển khai thường xuyên giúp đội ngũ cán bộ quản lý.

    Không dừng ở lợi ích kinh tế, các HTX còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết ở nông thôn. Họ lan tỏa tinh thần “hợp tác – chia sẻ – cùng phát triển” thông qua hoạt động hỗ trợ người nghèo, cấp học bổng cho học sinh khó khăn, tham gia xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

    Nhiều địa phương ghi nhận HTX là lực lượng tích cực trong việc giữ gìn an ninh trật tự, tạo việc làm tại chỗ, giảm áp lực di cư lao động. Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, kinh tế tập thể đang trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển nông nghiệp đô thị và vùng ven.

    Sự gắn kết giữa các HTX, THT và doanh nghiệp đã hình thành những chuỗi giá trị bền vững, giúp nông dân không chỉ “làm nông” mà còn “làm chủ” quá trình sản xuất – kinh doanh.

    Bên cạnh kết quả đạt được, ngành nông nghiệp TP.HCM cũng nhìn nhận một số hạn chế cần khắc phục như: năng lực quản trị chưa đồng đều, liên kết giữa HTX với doanh nghiệp còn lỏng lẻo, một số THT hoạt động còn mang tính phong trào.

    Tuy nhiên, với nền tảng đã hình thành cùng sự hỗ trợ từ các chính sách mới, kỳ vọng đến năm 2030 TP.HCM sẽ hình thành mạng lưới HTX kiểu mới, ứng dụng công nghệ cao, vận hành theo mô hình kinh tế tuần hoàn và xanh.

https://danviet.vn/kinh-te-tap-the-nong-nghiep-tphcm-tu-3-vung-dat-den-1-huong-di-chung-d1368922.html