Hội thảo cá cảnh trong sản xuất thị trường trong nước và xuất khẩu

        Những năm gần đây, nghề sản xuất, kinh doanh cá cảnh tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) có xu hướng phát triển mạnh cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, bước đầu khẳng định được vị trí trong ngành thủy sản Thành phố và cá cảnh đã trở thành hàng hóa mang lại lợi nhuận cao, tạo cơ hội việc làm cho người dân lao động Thành phố, do đó, TP.HCM đã xác định cá cảnh là sản phẩm nông nghiệp tiềm năng.

          Với mục đích tiếp tục phát huy thế mạnh là sản phẩm tiềm năng trong phát triển nông nghiệp đô thị của Thành phố; đồng thời, nhằm tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách của ngành, thu hút ngày càng nhiều số lượng hộ sản xuất, doanh nghiệp, hoạt động trong lĩnh vực cá cảnh tham gia.  Qua đó, nâng cao chuỗi giá trị sản xuất, xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến thị trường tiêu thụ, doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu và định hướng phát triển cá cảnh theo xu hướng phát triển của thế giới, cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững giai đoạn 2021 – 2030,… Trong khuôn khổ Hội chợ – Triển lãm Giống và Nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, lần VIII – năm 2022, diễn ra từ ngày 18/8 – 21/8/2022, tại Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) Thành phố đã tổ chức Hội thảo “Cá cảnh trong sản xuất, tiếp cận thị trường trong nước và xuất khẩu”.

          Tại Hội thảo các đại biểu đề xuất nhiều ý kiến như: cần có nhiều buổi Hội thảo, triển lãm, Hội thi về cá cảnh đặc biệt là các đối tượng cá cảnh ưa chuộng tại Thành phố. Nên tổ chức các chuyến tham quan tại các nước phát triển như Singapore, Malaysia,… để tạo cơ hội cho các nghệ nhân, cán bộ kỹ thuật có điều kiện học tập và nâng cao tay nghề. Nên đầu tư thực hiện các video clip về kỹ thuật nuôi ương, chăm sóc cá cảnh thay vì những tài liệu giấy để người nuôi áp dụng phù hợp với thời đại 4.0 như hiện nay. Trong Đề án, Chương trình  phát triển cá cảnh Thành phố, các nhà quản lý nên xây dựng danh mục cá cảnh, đối tượng nào có thể và không có thể sản xuất, kinh doanh giúp doanh nghiệp thuận lợi trong kinh doanh và sản xuất; đồng thời có nhiều chính sách hỗ trợ đầu ra sản phẩm cho người nuôi đạt hiệu quả cao, vì thị trường nội địa về lĩnh vực này tại Thành phố vẫn còn rất cao,…

          Đa số các đại biểu đều có chung ý kiến thành lập Chợ cá cảnh TP.HCM. Theo Chi cục Thủy sản TP.HCM, năm 2003, TP.HCM có khoảng 150 cơ sở sản xuất cá cảnh. Đến năm 2022, TP.HCM đã phát triển khoảng 300 cơ sở, tăng gấp 2 lần. Các cơ sở sản xuất cá cảnh phát triển tập trung ở các huyện ngoại thành như: Bình Chánh, Củ Chi. Diện tích sản xuất ương nuôi cá cảnh tại Thành phố là 89 ha. Các huyện Củ Chi và Bình Chánh chiếm khoảng 80%. Từ năm 2010-2019, tổng sản lượng cá cảnh của Thành phố mỗi năm đều tăng, trung bình 15%/năm. Năm 2010 là 60 triệu con; đến năm 2019 là 205 triệu con. Giai đoạn 2020-2022, dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tất cả các ngành nghề và lĩnh vực cá cảnh. Sản lượng sản xuất cá cảnh đã giảm trên 50% vào năm 2021 (còn khoảng 100 triệu con). Anh Nguyễn Hoàng Tuấn, chủ cơ sở kinh doanh cá cảnh ở huyện Hóc Môn cho biết, chợ cá cảnh TP.HCM khi hình thành sẽ hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển của nghề cá cảnh.

         Cùng chung ý kiến, Ông Nguyễn Thành – Tổng thư ký Hội Ngành nghề Nông nghiệp TP.HCM cho biết: “Ngoài việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu, chợ cá cảnh TP.HCM là mơ ước chính đáng của rất nhiều hộ dân, nghệ nhân, doanh nghiệp ở TP.HCM, ý tưởng về chợ cá cảnh TP.HCM đã hình thành từ Nghị quyết 04 năm 2008 của TP.HCM, do đó mong các cơ quan chức năng về lĩnh vực này nên thúc đẩy ý tưởng này thành hiện thực trong thời gian sớm nhất để phát huy thế mạnh cá cảnh là sản phẩm tiềm năng trong phát triển nông nghiệp đô thị TP.HCM. Ngoài ra, nên đưa cá cảnh là đối tượng nuôi hỗ trợ người dân trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, sẽ rất hiệu quả”. Ông Nguyễn Thanh Tùng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thủy sản II, thành viên Ban Chủ tọa Hội thảo thống nhất với những đề xuất của Ông Nguyễn Thành. Ông Tùng phát biểu: “Nếu TP.HCM thành lập chợ Sinh vật cảnh thì đây sẽ là sàn giao dịch sinh vật cảnh hỗ trợ rất lớn cho sự phát triển ngành nông nghiệp đô thị Thành phố, đặc biệt là lĩnh vực cá cảnh”.

         Ghi nhận ý kiến của tất cả các đại biểu, Ông Nguyễn Hữu Hoài Phú – Phó Giám đốc Sở NN-PTNT cho biết, cá cảnh là ngành có thế mạnh tiềm năng của TP.HCM, Hội thảo lần này nhằm đánh giá hiện trạng sản xuất, xuất khẩu cá cảnh cũng như ghi nhận các khó khăn cần tháo gỡ để phát triển cá cảnh, qua đó cơ cấu lại và nâng cao sản xuất nông nghiệp trong đó có đối tượng cá cảnh. Do đó, Sở NN-PTNT sẽ xin ý kiến và đề xuất UBND Thành phố về thành lập Chợ cá cảnh, đây là việc có thể làm được và cần làm sớm. Trong đó, Nhà nước sẽ thực hiện công tác quy hoạch, giao Hội ngành nghề nông nghiệp Thành phố, các doanh nghiệp và các đơn vị liên quan phối hợp triển khai, qua đó có thể kết hợp các ngành nghề dịch vụ du lịch phát triển tốt hơn; đặc biệt sẽ tập trung xây dựng những hồ cá mini tại các khu chung cư, siêu thị nhằm phục vụ không gian sống cần thiết cho người dân Thành phố. Để thực hiện các ý tưởng đó, đề nghị các đơn vị liên quan: Chi cục Thủy sản tham mưu Đề án, Chương trình phát triển cá cảnh trình Ủy ban nhân dân Thành phố đề xuất thêm các ý kiến hỗ trợ người dân, doanh nghiệp có cơ hội tham quan nước ngoài để nâng cao tay nghề; đề xuất các danh mục sản xuất kinh doanh cá cảnh. Chi cục Phát triển nông thôn hỗ trợ về chính sách vay vốn cho người dân, doanh nghiệp đầu tư sản xuất. Trung tâm Khuyến nông xây dựng các mô hình chuyển giao kỹ thuật ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện đạt hiệu quả; đồng thời phối hợp với Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ nông nghiệp tăng cường triển khai các buổi Hội thảo, Hội thi qua đó tiếp tục ghi nhận những ý kiến chuyên sâu hơn từ các đại biểu tham gia, để cùng nhau nâng cao giá trị ngành nghề cá cảnh và phát triển cá cảnh là một trong những ngành nghề nông nghiệp sinh thái cần đầu tư tại TP.HCM.

M.Hiếu