Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác Khuyến nông thích ứng tình hình mới

Vai trò khuyến nông là cầu nối giữa Nhà nước, cơ quan nghiên cứu khoa học với hộ nông dân và thị trường, là hệ thống tư vấn, phổ biến kiến thức, các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, cung cấp thông tin, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ, kinh nghiệm sản xuất kinh doanh cho nông dân, mở ra cơ hội mới, tạo dựng giá trị bền vững cho nông nghiệp, nông gia. Vì vậy, thời gian qua hệ thống khuyến nông đã có những đóng góp tích cực và quan trọng trong sự phát triển nông nghiệp, nông thôn ở nước ta. Tuy nhiên, trước yêu cầu tình hình mới của xã hội, nông nghiệp sản xuất sang nền kinh tế nông nghiệp, để đạt hiệu quả hệ thống khuyến nông cần phải thay đổi thích ứng với yêu cầu mới. Đó chính là nội dung của Hội nghị đổi mới công tác Khuyến nông do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (TTKNQG) chủ trì tổ chức theo hình thức trực tuyến vào ngày 20/01/2022.

Thứ Trưởng Bộ NN-PTNT Trần Thanh Nam phát biểu tại Hội nghị

Hội nghị có Thứ Trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) Trần Thanh Nam, Giám đốc TTKNQG Lê Quốc Thanh và đại diện 63 đơn vị TTKN/TTKN và Dịch vụ nông nghiệp trên cả nước tham dự.

 Ông Lê Quốc Thanh – Giám đốc TTKNQG cho biết: Hệ thống khuyến nông là một trong những lĩnh vực có đội ngũ hùng hậu, với khoảng 35.000 cán bộ, cộng tác viên. Với gần 30 năm phát triển, hệ thống khuyến nông đã khẳng định được vai trò, thương hiệu của mình đối với nền nông nghiệp. Tuy nhiên. trước tình hình hệ thống khuyến nông đang bị đứt gãy, Bộ trưởng NN-PTNT yêu cầu TTKNQG, tìm giải pháp khơi dậy hệ thống, nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông. Theo đó, TTKNQG đã dự thảo các Đề án nâng cao chất lượng công tác Khuyến nông, Đề án chuyển đổi số hoạt động khuyến nông giai đoạn 2021-2025, Đề án nâng cao hiệu quả công tác khuyến nông trên cơ sở kiện toàn mô hình tổ khuyến nông cộng đồng.

Đổi mới công tác khuyến nông

Về Đề án đổi mới công tác khuyến nông, có 06 nhóm vấn đề cần đổi mới: Bổ sung hoàn thiện cơ chế chính sách, gần đây nhất là Nghị định 83/2018/NĐ-CP; củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức khuyến nông Việt Nam, trong đó xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích, thu hút nhân lực chất lượng cao và hệ thống khuyến nông cơ sở; đổi mới các nội dung hoạt động khuyến nông; đổi mới hoạt động đào tạo, huấn luyện khuyến nông; đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế và hợp tác công tư; chuyển đổi số mạnh mẽ; tăng cường năng lực cho hoạt động khuyến nông.

Giám đốc TTKNQG Lê Quốc Thanh phát biểu tại Hội nghị

Theo Ông Lê Quốc Thanh cho biết “Việc tăng cường năng lực của hệ thống khuyến nông rất quan trọng, vấn đề này phải là trách nhiệm của chính TTKN các tỉnh, hệ thống khuyến nông địa phương. Bên cạnh đó, việc xây dựng Tổ khuyến nông cộng đồng trong thời gian tới phải là những thành viên thành thạo các kĩ năng: Tư vấn, hỗ trợ nông dân kịp thời đáp ứng yêu cầu sản xuất, xây dựng những mô hình hiệu quả, làm cơ sở nhân rộng mô hình; kỹ năng hỗ trợ thành lập tổ tư vấn cho các hợp tác xã, chuyển giao công nghệ mới vào sản xuất, tư vấn, kết nối các dịch vụ liên quan đến thị trường, như chứng nhận, xây dựng quy trình VietGAP, truy xuất nguồn gốc, dịch vụ kết nối thị trường, tư vấn và thực hiện chuyển đổi số,… Riêng vấn đề chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông, đã có dự thảo Đề án sẽ mời nhiều doanh nghiệp tư vấn cho khuyến nông chuyển đổi số, xây dựng phần mềm, giải pháp để chia sẻ với các địa phương…”.

 Nâng cao chất lượng hoạt động

 Về nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông cần tập trung các nhiệm vụ:

Thông tin tuyên truyền, là một trong những hoạt động xuyên suốt của khuyến nông, trong đó có nhiều hoạt động đã trở thành thương hiệu của khuyến nông, như Diễn đàn khuyến nông @ nông nghiệp, kết nối thông tin tuyên truyền với các cơ quan thông tấn, báo chí theo hướng đa dạng hình thức, nội dung…

Đối với hoạt động xây dựng các dự án, mô hình thay vì tập trung chuyển giao kỹ thuật cần phải có sự tích hợp, liên kết với hợp tác xã, góp phần xây dựng thành vùng nguyên liệu lớn có sự kết nối thị trường, doanh nghiệp tiêu thụ, có truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Hiện nay, nền nông nghiệp đang từng bước chuyển đổi mạnh mẽ sang tư duy kinh tế, thì các mô hình khuyến nông phải tích hợp các tư duy đó, theo hướng nâng cao giá trị.

Đào tạo huấn luyện, là công tác cần phải thay đổi toàn diện để phù hợp với tình hình chung. “Vì Khuyến nông có đặc thù riêng, không phải đào tạo nghề, cũng không phải đào tạo kiến thức, mà tập trung chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Cán bộ khuyến nông phải nhận thức được thế nào là thay đổi tư duy? Cần đa dạng hóa hình thức đào tạo, nhanh nhạy, cập nhật yêu cầu của thực tiễn sản xuất. Nếu như trước đây chỉ trông chờ giáo trình của các viện, trường, thì bây giờ phải chuyển đổi kinh nghiệm của doanh nghiệp, nông dân thành giáo liệu, phục vụ đào tạo. Do đó, các hoạt động nâng cao chất lượng khuyến nông thích ứng tình hình mới, phải xoay quanh các nhiệm vụ trên, nhưng đồng thời phải chú trọng đến vấn đề kết nối văn hóa, du lịch cộng đồng phù hợp với mọi địa phương…”, ông Thanh nhấn mạnh.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Trần Thanh Nam chia sẻ: Để phù hợp với giai đoạn hiện nay, khuyến nông cần chú trọng đến phát triển các loại hình tư vấn, dịch vụ; xã hội hóa khuyến nông, đưa những người làm khuyến nông trở thành người giàu có; kết nối với doanh nghiệp, nông dân,… Để làm được điều này phải có cơ chế, hành lang pháp lý, xã hội hóa nguồn lực chứ không chỉ dựa vào ngân sách. Muốn vậy, cán bộ khuyến nông phải bám sát cơ sở, đa dạng hóa hoạt động, liên kết với doanh nghiệp và mở rộng vùng nguyên liệu. Khi bám sát cơ sở, khuyến nông viên có thể kết hợp làm dịch vụ từ các hoạt động trong sản xuất. Về xây dựng thí điểm Tổ khuyến nông cộng đồng, phải xác định Tổ khuyến nông cộng đồng có 5 chức năng: chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, tư vấn xây dựng hợp tác xã, thông tin thị trường giá cả, hướng dẫn nông dân trồng được cây gì con gì thì cũng cần hướng dẫn được bán sản phẩm ở đâu, hướng dẫn nông dân về ứng dụng công nghệ số, tư vấn phát triển ngành nghề nông thôn. Khuyến nông cần tạo chỗ dựa mở ra nguồn lực, bên cạnh nguồn lực từ ngân sách, giúp nâng cao hoạt động Khuyến nông cũng như nâng cao thu nhập cho nông dân và cho cả cán bộ Khuyến nông chúng ta.

M.Hiếu