Các nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường

   Công tác bảo vệ môi trường luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm và xác định là trụ cột quan trọng, không thể tách rời với sự phát triển bền vững của đất nước. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, vấn đề bảo vệ môi trường có thể xem là vấn đề “nóng” được Đảng và Nhà nước chỉ đạo các  Bộ, các ngành, các địa phương chú trọng và nhất là trong quá trình vận hành, phát triển kinh tế xã hội phải được đi đôi với việc bảo vệ môi trường, nhằm hướng tới một nền kinh tế phát triển bền vững. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường không chỉ đơn thuần là trách nhiệm của một cơ quan hay tổ chức nào, mà đó là trách nhiệm của toàn dân, toàn xã hội. Và có thể nói, môi trường là một trong những vấn đề sống còn, là nhân tố quan trọng hàng đầu để bảo đảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân, do đó mọi đối tượng trong xã hội từ người già đến trẻ nhỏ, từ tổ chức đến cá nhân, từ người sản xuất đến người tiêu dùng đều có quyền và nghĩa vụ trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường.

   Tuy nhiên, thực tế hiện nay tình trạng ô nhiễm môi trường ở một số nơi vẫn còn nghiêm trọng, nhất là ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm môi trường nước tại các địa bàn tập trung đông dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, làng nghề,… tại một số thời điểm trong năm mức độ nhiễm cao, các thông số môi trường nước các sông vượt giới hạn cho phép nhiều năm liên tục. Nguyên nhân chủ yếu là do: Một số cơ quan, tổ chức, cá nhân còn xem nhẹ công tác bảo vệ môi trường; việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp về bảo vệ môi trường có nơi, có lúc còn thiếu đồng bộ, thiếu quyết liệt, chưa đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”; chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe đối với một số loại tội phạm và vi phạm về môi trường.

   Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, ngày 12/7/2025 Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg chỉ đạo quyết liệt một số nhiệm vụ trọng tâm. Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các địa phương tập trung rà soát tháo gỡ các “điểm nghẽn”, hoàn thiện thể chế về bảo vệ môi trường; quyết liệt hơn nữa trong chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện các chiến lược, đề án, dự án, nhiệm vụ về bảo vệ môi trường bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”, ưu tiên đầu tư và huy động các nguồn lực xã hội để giải quyết các vấn đề môi trường trọng điểm, cấp bách; thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm của các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và huy động nguồn lực tư nhân, hợp tác công tư trong công tác bảo vệ môi trường.

   Theo đó, Chính phủ giao nhiều Bộ, ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường; trong đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường là đơn vị có nhiệm vụ chủ trì, kiểm tra, điều tra, xử lý nghiêm, triệt để tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường. Cụ thể: 

   Thứ nhất, chủ trì, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương rà soát, đánh giá, kiểm điểm tiến độ, kết quả thực hiện các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ bảo vệ môi trường được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, tháo gỡ ngay những khó khăn, vướng mắc đối với các nhiệm vụ, vấn đề ô nhiễm môi trường, (Hoàn thành trong Quý III/2025).

   Thứ hai, tham mưu, kiến nghị, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, bảo đảm giải quyết kịp thời, có hiệu quả các vấn đề môi trường Trước mắt, tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu quan trắc môi trường tự động, liên tục tại các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguồn thải lớn, chất lượng môi trường tại các đô thị lớn, kết nối, chia sẻ với Bộ Công an để phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường (Hoàn thành trong năm 2025).

   Thứ ba, khẩn trương xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia, tích hợp, đồng bộ vào Trung tâm dữ liệu quốc gia. Trước mắt, tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu quan trắc môi trường tự động, liên tục tại các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguồn thải lớn, chất lượng môi trường tại các đô thị lớn, kết nối, chia sẻ với Bộ Công an để phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường (Hoàn thành trong năm 2025).

   Thứ tư, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác thẩm định, phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường. Tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

   Thứ năm, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất hoàn thiện chính sách về thuế, phí bảo vệ môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và pháp luật có liên quan nhằm huy động nguồn kinh phí đầu tư cho công tác phục hồi môi trường, khắc phục ô nhiễm môi trường (Hoàn thành trong Quý IV/2025).

(Chi tiết đính kèm Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính Phủ)

M.Hiếu