THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LƯU Ý THỰC HIỆN MÔ HÌNH CHĂN NUÔI BÒ THỊT HIỆU QUẢ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

Thực hiện Chương trình Phát triển nông nghiệp giai đoạn 2019 – 2025 theo hướng cơ cấu lại và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, theo Quyết định số 1589/QĐ-UBND ngày 27 tháng 4 năm 2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố; nhằm cải thiện chất lượng và hình thành đàn bò thịt lai giống ngoại, tăng trọng nhanh, có chất lượng đáp ứng nhu cầu thịt đa dạng cho thị trường tiêu thụ tại chỗ, trên nền tản đàn bò hiện hữu của Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Hàng năm, Trung tâm Khuyến nông TP.HCM triển khai mô hình “Chăn nuôi bò thịt lai giống ngoại” (với 2 giai đoạn, giai đoạn cai sữa đến 18 tháng và giai đoạn vỗ béo từ 19 – 21 tháng) hỗ trợ nông dân và các nông trại trên địa bàn Thành phố có nhu cầu tham gia thực hiện mô hình.

Mô hình được nhiều nông hộ chăn nuôi quan tâm, đăng ký triển khai và đã được cán bộ kỹ thuật Khuyến nông các Trạm trên nhiều quận, huyện tích cực tư vấn, hỗ trợ nông dân tham gia thực hiệu mô hình. Chính sách Khuyến nông Thành phố hỗ trợ cho mỗi hộ tham gia mô hình là 50% thức ăn từ nguồn ngân sách nhà nước (Định mức hỗ trợ theo Quyết định số 03/2021/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành ngày 26 tháng 01 năm 2021).

Tại huyện Hóc Môn, trong năm 2022 Trạm Khuyến nông huyện đã hỗ trợ 07 hộ chăn nuôi bò, tại ấp 4 xã Xuân Thới Sơn; đây là những mô hình được cán bộ kỹ thuật Trạm tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ hộ nuôi mạnh dạn chuyển đổi từ chăn nuôi bò thịt theo kiểu truyền thống sang chăn nuôi áp dụng khoa học kỹ thuật theo quy trình ứng dụng các thiết bị công nghệ vào sản xuất chăn nuôi, thông qua các lớp tập huấn cho bà con trước khi tham gia mô hình, như: khuyến khích áp dụng khẩu phần ăn được phối trộn hoàn chỉnh; Ứng dụng phương thức nuôi nhốt, cung cấp thức ăn tại chuồng, theo khẩu phần ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển, điều kiện chăn nuôi tại trại, giúp bò nuôi có thể tăng trọng bình quân > 700g/ ngày,… Cụ thể lợi nhuận đạt được như sau: đối với bò cai sữa đến 18 tháng, sau 13 tháng nuôi lợi nhuận hơn 1 triệu đồng/con/tháng nuôi; còn đối với bò vỗ béo 19- 21 tháng, sau 3 tháng nuôi lợi nhuận đạt hơn 1 trăm ngàn đồng/con/tháng nuôi. Từ kết quả đạt được tuy chưa cao về hiệu quả kinh tế nhưng mô hình đã mang lại hiệu quả xã hội rất cao trong việc thực hiện Chương trình Phát triển nông nghiệp giai đoạn 2019 – 2025 theo hướng cơ cấu lại và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, theo Quyết định số 1589/QĐ-UBND ngày 27 tháng 4 năm 2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố; Chủ yếu tận dụng lao động nhàn rỗi để tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho nông dân; Ngoài ra, áp dụng phương thức kỹ thuật tiên tiến vào quá trình nuôi còn giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và góp phần chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn có mô hình triển khai.

Từ những hướng dẫn, tập huấn về kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng theo quy trình ứng dụng các thiết bị công nghệ vào sản xuất, đã giúp nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Hóc Môn từ nuôi bò lai Sind và bò sữa có năng suất sữa thấp, đã mạnh dạn lựa chọn chuyển sang phối tinh bò thịt cao sản. Việc áp dụng các kỹ thuật mới vào sản xuất, giúp bò nuôi tăng trọng nhanh, nâng cao chất lượng con giống bò thịt, cho hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội cao hơn.

Chăn nuôi đại gia súc nói chung, việc chăn nuôi bò thịt, là loài nhai lại nói riêng thì nhu cầu về thức ăn thô xanh không thể thiếu trong khẩu phần hằng ngày của chúng; Trên địa bàn huyện Hóc Môn ngoài những thuận lợi từ việc được các ban ngành địa phương, trong đó có hệ thống Khuyến nông Thành phố và Khuyến nông Trạm hỗ trợ, tạo điều kiện cho nông dân tham gia mô hình, nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp của nông hộ và địa phương,… thì huyện Hóc Môn luôn tồn tại những khó khăn như: khan hiếm nguồn thức ăn thô xanh, do diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, nên diện tích đất trồng cỏ phục vụ chăn nuôi ngày càng ít. Và khó khăn lớn nhất vẫn là đầu vào cao và đầu ra thấp, đồng thời người chăn nuôi chưa tiếp cận được với các kênh mua bán tin cậy, tiêu thụ sản phẩm trực tiếp ổn định; việc mua bán còn lệ thuộc nhiều vào thương lái, vì vậy người chăn nuôi chưa được hưởng đúng giá trị sản phẩm do mình tạo ra theo  chuỗi tiêu thụ thị trường chăn nuôi cung cấp thực phẩm tươi sạch cho người dân Thành phố. Song song đó là khí hậu khắc nghiệt, sức nóng từ các công trình công nghiệp, gây ra nhiều đợt nhiệt cao quá mức làm cho tiến trình sinh học trong cơ thể bò gặp nhiều trục trặc, chưa kể đến còn chịu ảnh hưởng bởi quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu kèm theo các hiện tượng thời tiết cực đoan gây xáo trộn làm ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của chúng; cùng với áp lực của thời tiết là mầm bệnh còn nhiều tiềm ẩn trong môi trường, nhất là khi thời tiết nóng ẩm tăng cao như hiện nay, hoặc thay đổi nhiệt đột ngột với thời gian giao mùa,…

Trước thực trạng đó, để việc chăn nuôi đạt hiệu quả kinh tế cao, người nuôi cần tìm hiểu các phương thức kỹ thuật phù hợp, áp dụng thực tế với mô hình sản xuất như:

1. Tận dụng nguồn thức ăn có sẵn tại địa phương và một số thực liệu là sản phẩm phụ rễ từ các chuyền sản xuất sau khi thu chính phẩm như: thân cây bắp, dây đậu, bã mì, bã mía, bã bia, bã rượu, vụn bánh kẹo, bánh dầu,… làm thức ăn cho bò, tạo thêm sự đa dạng trong khẩu phần, kích thích bò ngon miệng, nhưng vẫn tạo ra chất lượng thực phẩm an toàn cho người sử dụng. Ngoài ra, người chăn nuôi nên trồng cỏ để chủ động hơn trong việc tự cung cấp nguồn thức ăn thô xanh cho đàn bò.
2. Thiết lập các Hợp tác xã, Tổ hợp tác nhằm gia tăng quy mô sản phẩm; mở rộng quan hệ với các đối tác, giúp phát triển chăn nuôi bò thịt lai giống ngoại trên địa bàn Thành phố phát triển theo đúng định hướng cơ cấu lại và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp. Xây dựng nhiều mô hình điểm hiệu quả, tạo điều kiện cho người chăn nuôi ở các tỉnh thành có thể tham quan, học tập, trao đổi kinh nghiệm.
3. Ngoài việc tích cực tham gia học tập kỹ thuật chăn nuôi qua các lớp tập huấn, các buổi hội thảo do Khuyến nông thực hiện, người chăn nuôi nên chủ động kết nối, tìm hiểu nhiều thông tin kỹ thuật trên các phương tiện truyền thông, để có nhiều nguồn thông tin chính xác và phù hợp, nhằm chủ động trong việc phòng trừ dịch bệnh, khi gặp thời tiết bất lợi và chủ động trong việc tăng giảm đàn, để đáp ứng đúng nhu cầu thị trường tiêu thụ.

Nguyễn Thị Doãn Ly- CBKT Trạm Hóc Môn