Chuyển mình từ Nghị quyết 57: [Bài 2] Doanh nghiệp dẫn lối

    TP.HCM Doanh nghiệp đang đưa công nghệ vào đồng ruộng, góp phần thúc đẩy nông nghiệp TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung chuyển sang mô hình hiện đại, xanh và bền vững.

    Trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, doanh nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc đưa công nghệ vào sản xuất và thay đổi tư duy làm nông của nông dân.

Ứng dụng cơ giới hóa và công nghệ vào sản xuất nông nghiệp giúp doanh nghiệp, HTX giảm chi phí nhân công, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Ảnh: Nguyễn Thủy.

    Công nghệ thay đổi cách làm nông

    Tại xã Phước Thành, những cánh đồng chuối của Unifarm được vận hành bằng hệ thống tưới tự động kết nối dữ liệu thời tiết và độ ẩm đất. Công nghệ IoT đang dần thay thế phương thức canh tác phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm.

    Ông Phạm Quốc Liêm, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp U&I (Unifarm) cho biết, doanh nghiệp đã theo đuổi nông nghiệp công nghệ cao từ rất sớm. Năm 2009, khi nông nghiệp số còn khá mới tại Việt Nam, Unifarm đã chi khoảng 10.000 USD mỗi tháng để mời chuyên gia Israel sang chuyển giao kỹ thuật.

    Từ nền tảng này, các mô hình dưa lưới, cà chua, ớt công nghệ cao nhanh chóng được đưa vào sản xuất và xuất khẩu. Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục chọn cây chuối là hướng phát triển chiến lược. Từ vài trăm hecta ban đầu, Unifarm hiện mở rộng vùng trồng lên hơn 1.000ha, xây dựng thương hiệu chuối Dole xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore và Trung Đông.

Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, Unifarm còn xây dựng chuỗi sản xuất khép kín, chủ động nguồn giống, ứng dụng IoT trong tưới tiêu và kết nối dữ liệu để tối ưu quy trình chăm sóc cây trồng.

Các doanh nghiệp lớn như Unifarm đầu tư mạnh vào công nghệ ngay từ đầu. Ảnh: Nguyễn Thủy.

    Doanh nghiệp hiện thử nghiệm mô hình chuối hữu cơ trong nhà kính công nghệ cao, sử dụng chế phẩm sinh học thay cho phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả bước đầu cho thấy cây sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh, chất lượng trái đồng đều và an toàn hơn.

    Theo ông Phạm Quốc Liêm, mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ là phát triển sản xuất mà còn góp phần thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam theo hướng bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân và tạo ra sản phẩm chất lượng cao cho người tiêu dùng.

    “Công nghệ giúp tiết kiệm chi phí, ổn định chất lượng sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh ở các thị trường khó tính”, ông Liêm chia sẻ.

    Không phát triển đơn lẻ, Unifarm đang từng bước đưa nông dân tham gia chuỗi sản xuất hiện đại thông qua liên kết và chuyển giao công nghệ.

    Doanh nghiệp hỗ trợ hợp tác xã, nông hộ tiếp cận giống chuối nuôi cấy mô, hệ thống tưới tự động, phân bón sinh học và chế phẩm vi sinh. Đồng thời, Unifarm liên kết xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm nâng cao giá trị nông sản.

    Hiện doanh nghiệp quản lý trực tiếp hơn 1.200ha trang trại và liên kết thêm khoảng 500ha với các hợp tác xã, nông hộ. Toàn bộ chuỗi sản xuất được quản lý bằng phần mềm GESO ERP, cho phép truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Đoàn công tác của Hội Nông dân TP.HCM tham quan mô hình chồng chuối Dole xuất khẩu của Unifarm. Ảnh: Nguyễn Thủy.

    Theo nhiều nông dân tham gia liên kết, điều quan trọng nhất là đầu ra sản phẩm ổn định hơn so với sản xuất riêng lẻ. Khi doanh nghiệp đứng ra tổ chức sản xuất và kết nối thị trường, người dân giảm đáng kể rủi ro về giá cả và đầu ra.

    Vi sinh bản địa và bài toán sức khỏe đất

    Trước áp lực giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn đầu tư vào công nghệ sinh học như một hướng đi chiến lược cho sản xuất nông nghiệp bền vững.

    Thay vì phụ thuộc vào phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, các doanh nghiệp đang tập trung nghiên cứu, ứng dụng vi sinh vật có lợi, probiotics và các chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất, tăng sức đề kháng cho cây trồng, vật nuôi và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

    Xu hướng này không chỉ mở ra cơ hội “xanh hóa” sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần tạo ra chuỗi giá trị an toàn, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.

    Bà Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc Công ty Công nghệ sinh học Probiotics cho rằng, công nghệ vi sinh đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong sản xuất nông nghiệp. Nhất là vấn đề sức khỏe đất vẫn chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến tình trạng đất suy thoái nhanh.

    “Cân bằng hệ vi sinh trong đất không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất mà còn tăng sức đề kháng cho cây trồng, vật nuôi và hỗ trợ sản xuất thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu”, bà Vân Anh chia sẻ.

Nhiều giải pháp về vi sinh nhằm phục vụ sản xuất nông nghiệp đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: Nguyễn Thủy.

    Hiện Probiotics tập trung phát triển các giải pháp cải tạo đất bằng công nghệ vi sinh mật độ cao, đồng thời xây dựng giải pháp riêng cho từng vùng đất nhằm xử lý các vấn đề đặc thù trong sản xuất. Các chủng vi sinh do doanh nghiệp này nghiên cứu có khả năng thích nghi trong điều kiện khắc nghiệt, chịu được độ pH từ 2 – 12 và nhiệt độ lên tới 90 độ C.

    Theo bà Vân Anh, việc làm chủ công nghệ vi sinh ngay tại Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi các chủng vi sinh bản địa phù hợp hơn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng trong nước so với sản phẩm nhập khẩu.

    Theo đuổi chiến lược “Made in Vietnam – Made by Vietnamese”, doanh nghiệp này đặt mục tiêu xây dựng 3 nhà máy sản xuất lợi khuẩn mật độ cao tại ba miền trong giai đoạn 2026 – 2028 nhằm từng bước nội địa hóa ngành công nghiệp vi sinh.

    Probiotics còn phát triển nền tảng số cho phép quét mã QR xác thực nguồn gốc, theo dõi hiệu quả sử dụng và cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc trong nông nghiệp.

    “Mục tiêu dài hạn không chỉ là nâng cao năng suất mà còn phục hồi hệ sinh thái đất, giảm phát thải và hướng tới mô hình nông nghiệp tuần hoàn, bền vững”, bà Vân Anh nhấn mạnh.

Theo Nguyễn Thủy- Báo Nông nghiệp và Môi trường

https://nongnghiepmoitruong.vn/chuyen-minh-tu-nghi-quyet-57-bai-2-doanh-nghiep-dan-loi-d811520.html