Kỹ Thuật trồng xoài Cát Hòa Lộc

Huyện Cần Giờ là một trong những huyện ngoại thành của Tp.HCM có nhiều người dân trồng xoài (535 hộ trên diện tích 235ha, tập trung tại xã Long Hòa 189ha; thị trấn Cần Thạnh 46ha). Xoài cát Hòa Lộc trồng ở cần Giờ cho quả to như xoài cát được trồng tại các địa phương khác như: Tiền Giang, Đồng Tháp, Bến Tre, Vĩnh Long, tuy nhiên có điểm nổi trội hơn là xoài Cần Giờ lại có vị ngọt thanh, chua dịu mang đặc trưng riêng, rất dễ thu hút người tiêu dùng và hiện đang được xây dựng thương hiệu xoài cát Cần Giờ để xuất khẩu sang nhiều nước như Nhật, Nga, Trung Quốc…
Để gia tăng năng suất cũng như giá trị sản phẩm, nhiều nông dân trồng xoài ở Cần Giờ đã áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất như quy trình trồng xoài VietGap.

Trong đó có các bước cụ thể như sau:
1/ Cách bón phân:
   Cắt tỉa bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành vô hiệu tạo sự thông thoáng trong tàn cây và trong vườn sau thu hoạch; bón làm 3 lần với loại phân và số lượng như sau (g/cây).
– Sau thu hoạch: vệ sinh vườn, cắt tỉa cành, bón cho mỗi cây 10 – 15 kg phân chuồng + 1kg vôi bột.
– Thời kỳ ra hoa: khi đợt đọt thứ 2 chuyển từ màu nâu nhạt sang màu xanh đọt chuối.

   – Sau đậu trái: sau đậu trái 7 – 10 ngày (đã xuất hiện trứng cá): sau đậu trái 20 – 30 ngày và sau đậu trái 60-70 ngày.
Phương pháp bón phân: phân được bón xung quanh gốc theo hình chiếu tán cây, kết hợp với vung đất và lấp phân lại. Nếu bón phân trong giai đoạn trời khô hạn phải tưới nước cho cây 5-7 ngày một lần.

2/ Cách xử lý ra hoa trái vụ:
   – Sau thu hoạch khoảng 10 ngày bón 15 kg phân hữu cơ hoai mục, 1,5 kg ure, 1,5 kg NPK 20:20:15.
– 15 ngày sau cây ra lá lụa dùng phân bón lá Polyfeed  19:19:19 (40 – 80 g/10 lít nước) phun ướt lá.
– Sau khi cơi đọt thứ 2 đã già dùng Parclobutrazon 15WP (50 – 70 g/2 lít nước) tưới trực tiếp vào gốc, rễ (dùng bàn chải sắt chà sạch gốc từ 0,5 m trở xuống sẽ có hiệu quả hơn).

   – Sau 2 tháng khi lá chuyển xanh đậm, bóp giòn gãy; dùng KNO3 nồng độ 150 gr/8 l nước phun ướt tán, 2 mặt lá, nhất là các lá đầu cành vào sáng sớm hay chiều mát.

   Muốn xoài ra hoa vào tháng 10 âm lịch, vườn cây phải sinh trưởng mạnh; đến khoảng tháng 7 âm lịch, dùng Paclo 15WP với liều lượng 50 – 70 gr cho 2 lít nước tưới gốc (nếu mương vườn nhiều nước cần tháo ra đến khi mực nước cách mặt đất 0,6 m).
* Có thể xử lý như sau:
Dùng thuốc Paclo (Paclobutrazon) là một loại thuốc ức chế sinh trưởng của cây trồng; được sử dụng nhiều trong việc kích thích ra hoa của cây ăn quả.
Muốn xoài ra hoa đồng loạt, vườn cây phải sinh trưởng mạnh; khi cây ra lá lụa, dùng Paclo 10% với liều lượng 10 gr cho 1 m đường kính tán pha 8 – 10 lít nước tưới gốc (nếu mương vườn nhiều nước cần tháo ra đến khi mực nước cách mặt đất 0,6 m).
Sau 2 – 2,5 tháng khi lá chuyển xanh đậm, bóp giòn gãy; dùng Thiourea nồng độ 0,5% phun ướt đều tán cây. Có thể dùng KNO3, với nồng độ 150 gr/8 l nước phun ướt tán, 2 mặt lá, nhất là các lá đầu cành.
Nhằm tạo cho cây có bộ khung cành vững mạnh, tán cây gọn, hàng năm cần theo dõi tỉa cành. Giữ 3-5 cành cấp 1, cắt bỏ cành mọc trong tán, cành mọc dày, cành sâu bệnh. Giữ lại 1-3 nhánh nhỏ tận cùng, mập, có mầm đọt tốt.
3/Bao trái: Nhằm tạo sản phẩm có chất lượng cao, không khuyết tật, ngăn chặn sự tấn công của côn trùng, bệnh hại như: sâu đục trái, ruồi đục trái (đối tượng kiểm dịch của các nước nhập khẩu xoài), rệp sáp, bệnh thán thư, bệnh đốm da ếch, bệnh nứt trái xì mủ,…; Ngoài ra, Bao trái sẽ hạn chế được số lần phun thuốc hóa học từ 5 – 7 lần/vụ, giúp vỏ trái bóng đẹp, bán được giá cao, góp phần hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận, giúp giảm ô nhiễm môi trường và không tồn dư thuốc BVTV trên trái.
-Tỉa trái: Chọn những trái phát triển đều đặn để tiến hành bao trái, đối với cát Hòa Lộc chỉ để 1 trái/cuống, cát Chu để 3-4 trái/cuống.
– Bao trái: Tiến hành vào giai đoạn 30-45 NSKĐT.
* Lưu ý: Trước khi bao trái nên tiến hành phun thuốc BVTV để phòng trừ sâu bệnh. Khi bao trái xếp miệng bao gọn gàng, kín và tạo thành hình mái nhà để không cho nước vào tiếp xúc với trái xoài. Khi thu hoạch xong đợt 1 phải phơi khô, xếp gọn, thẳng và xử lý thuốc trừ nấm bệnh trước khi bao đợt 2.

4/ Quản lý sâu bệnh:
– Sâu hại:
+ Rầy bông xoài (Idioscoppus niveoparsus và I. clypealis) rầy dài 3-5mm, màu xanh, chích hút nhựa ở phát hoa và đọt lá làm lá bị quăn queo, cháy bìa, phát hoa bị vàng, khô và rụng hoa. Rầy cái đẻ trứng ở mầm hoa, trứng nở sau 4-10 ngày. Ấu trùng chích hút làm rụng hoa (từ tháng 1-3 dl), tiết ra mật gây bệnh bồ hóng làm cây phát triển kém.
Phòng trị bằng cách dùng bẫy đèn. Có thể phun nước xà bông cách nhau 2-4 ngày vào lúc xoài ra hoa. Tỉa cành tạo thông thoáng, sử dụng một số loại thiên địch.
+ Ruồi đục trái: Bactrocera sp gây hại trên xoài vào khoảng tháng 8 dl hàng năm. Ở xoài dòi thường gây hại trên các trái thu hoạch muộn. Ấu trùng (dòi) không chỉ làm hại trái mà còn hạn chế khả năng xuất khẩu sang các nước khác. Phòng trị bằng cách sử dụng bao trái, thu gom những trái bị bệnh đem tiêu hủy,…
+ Sâu đục thân xoài:  thành trùng có màu đen, dài 10-12 mm; đầu có kim dài với hai râu nhỏ nằm trên kim. Ấu trùng nhỏ màu hơi nâu đỏ, nhộng trần màu vàng trắng. Thành trùng dùng vòi có kim nhọn chích vào đoạn cành non hoặc thân rồi đẻ trứng vào.Vết chích chảy nhựa có màu đen. Mỗi đường đục thường có một con sâu. Phòng trị bằng cách phun các loại thuốc có nguồn gốc sinh học và tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”.
+ Sâu đục ngọn xoài: Pencillaria sp. Ấu trùng ăn lá non và cắn phá hoa, chúng còn đục vào ngọn cành làm cành bị khô héo. Thành trùng là một loài bướm to khoảng 25-30mm màu nâu nhạt.
+ Biện pháp phòng trừ tổng hợp
Vệ sinh vườn: cắt tỉa cành sâu bệnh, cành xà, cành ăn bám, thiêu huỷ hay làm củi trước mùa chúng vũ hoá.
Dùng thiên địch: Các loài thiên địch của sâu hại đã gặp là :
Bọ rùa (Coccinellidae, Coleoptera): cả ấu trùng và thành trùng đều ăn các loại rệp cây.
Dòi rệp ăn cây (Syrphidae, Diptera): thành trùng là loài ruồi có màu sắc giống con ong.
Ong ký sinh, bọ ngựa, chuồn chuồn, nhện, chim,…
Các biện pháp kỹ thuật: bón phân đủ và cân đối để lá, hoa ra tập trung dễ phòng trị hơn.
Sử dụng thuốc đúng lúc, đúng liều, đúng đối tượng, đúng thuốc.
– Bệnh hại:
+ Cháy chóp lá: đầu ngọn lá bị cháy khô làm giảm quang hợp, cây bị nặng gần như toàn bộ lá bị cháy chóp lá. Nấm tấn công ở đầu lá do đầu lá bị ẩm hơn các phần khác. Bệnh do nấm Pestalotia mangiferae,
+ Đốm rong: Trên lá xuất hiện các đốm tròn, xùi của rong. Bệnh do rong Cephaleuros virescens. + Bệnh rỉ sắt: Xuất hiện các vết rỉ sắt trên bản lá. Bệnh do nấm Phyllosticta sp. Họ Sphaerioidaceae.
Ngoài ra còn có một số bệnh đốm lá, bệnh bồ hóng, bệnh thán thư, bệnh mốc hồng,…
Biện pháp phòng trị: Phải sử dụng bao trái, ngoài vấn đề vệ sinh vườn như cắt tỉa thoáng  tán, vệ sinh vườn sạch sẽ, bón phân đầy đủ và cân đối,… khi mức độ hại tới mức cần phải dùng thuốc thì có thể sử dụng các thuốc có nguồn gốc sinh học và tuân thủ theo nguyên tắc “4 đúng” đúng thuốc – đúng lúc – đúng liều lượng và đúng cách.

K.s Lê Nhất Huy